Category Archives: ਸੱਤ ਦੀ ਖੋਜ਼

ਅਸਲ ਧਨਵਾਦ ਕੋਣ

ਉਹ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵਿਵਹਾਰ ਦੇ ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਚਿੱਤ ਮਾਰਗ ਆਪਣਾਏਗਾ । ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਸੱਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨ ਦੇ ਆਦਿ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਵੀ । ਅਜਿਹਾ ਵਿਅਕਤੀ ਕਦੇ ਗਲਤ ਰਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਭਟਕ ਸਕਦਾ,ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਵੀ ਠੀਕ ਚੱਕੀਆ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਆਖਰੀ ਟਿਕਾਣੇ ਤੇ ਉਸਨੇ ਜਾਣਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਰੂਪ ‘ਚ ਉਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ।ਹੁਣ ਉਹ ਫਲਾਸਫੀਆਂ ਵਾਲੀ ਸੋਚ –ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਰਹੱਸਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦਾ ਜਤਨ ਕਰੇਗਾ ਪਰੰਤੂ ਇਕ ਕਾਫ਼ਰ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰ ਵਾਂਗ ਕਦੇ ਸੰਦੇਹ ਤੇ ਸ਼ੰਕਿਆਂ ਦੀਆਂ ਘੁੰਮਣ ਘੇਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗੁੰਮ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ।ਉਹ ਵਿਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਕਿਰਤਕ ਨਿਯਾਮਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦੇ ਉਪਰਾਲੇ ਕਰੇਗਾ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਛਪੇ ਹੋਏ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਕੱਢੇਗਾ, ਅੱਲਾਹ ਨੇ ਜਿਹੜੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਤੇ ਖ਼ੁਦ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦਾ ਭਾਲ-ਭਾਲ ਕੇ ਪਤਾ ਲਗਾਵੇਗਾ । ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨੀਆਂ ਚੀਜਾਂ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਸਭਨਾਂ ਤੋਂ ਕੰਮ ਲੈਣ ਦੇ ਵਧੀਆ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਢੰਗ ਪਤਾ ਕਰੇਗਾ ਪਰੰਤੂ ਆਸਤਕਤਾ ਹਰ ਅਵਸਰ ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਵਿਗਆਨ ਦਾ ਅਨੁਚਿਤ ਉਪਯੋਗ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕੇਗੀ । ਉਹ ਕਦੇ ਇਸ ਭਰਮ ਦਾ ਸ਼ਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਮੈਂ ਇਹਨਾਂ ਚੀਜ਼ਾ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਨੂੰ ਫ਼ਤਹਿ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਹਤਾਂ ਲਈ ਵਿਗਿਆਨ ਤੋਂ ਸਾਹਾਇਤਾ ਲਵਾਂਗਾ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਉਲਟਾ -ਪੁਲਟਾ ਕਰ ਸੁੱਟਾਂਗਾ ਲੁੱਟ-ਮਾਰ ਤੇ ਖੂਨ-ਖਰਾਬਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਸਿੱਕਾ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਤੇ ਬਿਠਾ ਦਿਆਂਗਾ । ਇਹ ਇੱਕ ਕਾਫ਼ਰ (ਅਵਿਸ਼ਵਾਸੀ) ਵਿਗਿਆਨਕ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ । ਮੁਸਲਮਾਨ ਵਿਗਿਆਨਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨਾ ਵੱਧ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋਵੇਗਾ ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਵਧ ਈਸ਼ਵਰ ਉੱਤੇ ਉਸਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਧੇਗਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਵਧ ਉਹ ਉਸਦਾ ਸ਼ੁਕਰ ਗੁਜ਼ਾਰ ਬੰਦਾ ਬਣੇਗਾ ਉਸਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਇਹ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਮੈਰੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਮੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱ ਜਿਹੜਾ ਵੀਧਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਉਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਅਤੇ ਸੇਰੇ ਮਨੱਖਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਦੇ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰਾਂਗਾ ।ਅਤੇ ਇਹੋ ਉਸਦਾ ਠੀਕ (ਸਹੀ)ਧਨਵਾਦ ਹੋਵੇਗਾ।

ਸੱਚੀ ਤੌਬਾ

ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ਹਜ਼ਰਤ ਮੁਹੰਮਦ (ਸ.)ਨੇ ਫ਼ਰਮਾਇਆ ਕਿ ਰੱਬ ਆਦਮੀ ਦੀ ਤੌਬਾ ਸਾਹ ਉਖੜਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਕ ਕਬੂਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ।ਭਾਵੇਂ ਜੇ ਕਿਸੇ ਆਦਮੀ ਨੇ ਸਾਰਾ ਜੀਵਨ ਹੀ ਪਾਪਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਜਾਰਿਆ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੀ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਸੱਚੀ ਤੌਬਾ ਕਰ ਲਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਗੁਨਾਹ ਮਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ ਪਰ ਜੇ ਸਾਹ ਉਖੜਨ ਉਪਰੰਤ ਜਿਸ ਨੂੰ ਦਮ-ਕਸ਼ੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ .ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਮਾਫੀ ਮੰਗੇਗਾ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਫੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗੀ ।ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਮੌਤ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਦਮੀ ਤੌਬਾ ਕਰੇ ।

ਰੱਬ ਦਾ ਕਾਨੂਨੇ ਅਟਲ

ਇਹ ਅਟੱਲ ਨਿਯਮ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਕਣ ਵੀ ਜਕੜੀਆ ਹੋਈਆ ਹੈ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਸ਼ਾਸ਼ਕ ਦਾ ਬਣਾਇਆ ਹੋਈਆ ਨਿਯਮ ਹੈ । ਸਮੁੱਚਾ ਜਗਤ ਤੇ ਜਗਤ ਦੀ ਹਰੇਕ ਵਸਤੂ ਉਹ ਸ਼ਾਸ਼ਕ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਆਗਿਆ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੀ ਹੈ.ਕਿਉਂਕੀ ਉਹ ਉਸੇ ਦੇ ਬਣਾਏ ਨਿਯਮ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ । ਇਸ ਲਈ ਸਮੁੱਚੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਧਰਮ ਇਸਲਾਮ ਹੈ ,ਪਿਆਰੇ ਮਿੱਤ੍ਰੋ ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਤਾਬੇਦਾਰੀ ਤੇ ਆਗਿਆ ਪਾਲਣ ਨੂੰ ਹੀ ਇਸਲਾਮ ਆਖਦੇ ਹਨ । ਸੂਰਜ, ਚੰਨ ਤੇ ਤਾਰੇ ਸਭ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਨ । ਧਰਤੀ ਵੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੈ,ਜਲ,ਹਵਾ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੈ ।ਰੁੱਖ,ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰ ਵੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਨ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਜਿਹੜਾ ਰੱਬ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦਾ, ਅੱਲਾਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਪੂਜਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਅੱਲਾਹ ਦਾ ਭਗੀਦਾਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਹਾਂ ਉਹ ਵੀ ਅਪਣੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਤੇ ਮਨੋ- ਬਿਰਤੀ ਪੱਖੋਂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪੈਦਾ ਹੋਣਾ ਜੀਵਤ ਰਹਿਣਾ ਅਤੇ ਮਰਨਾ ਸਭ ਕੁਝ ਰੱਬੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਹੀ ਅਧੀਨ ਹੈ ।

ਉਸਦੇ ਸਮੂੱਚੇ ਅੰਗਾਂ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਰੋਮ-ਰੋਮ ਦਾ ਧਰਮ ਇਸਲਾਮ, ਉਸ ਦਾ ਉਹ ਸਿਰ ਵੀ ਜਨਮੋਂ ਹੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਮੱਲੋਜ਼ੋਰੀ ਅੱਲਾਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਅੱਗੇ ਝੁਕਾਉਂਦਾ ਹੈ । ਉਸ ਦਾ ਉਹ ਦਿਲ ਵੀ ਮੁਭਾਵਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਗਿਆਨਤਾ ਕਾਰਨ ਅੱਲਾਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਦਾ ਆਦਰ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਰੱਖਦਾ ਹੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਮੂਹ ਵਸਤਾਂ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਿਯਮ ਦਾ ਹੀ ਪਾਲਣ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਹਰੇਕ ਕਿਰਿਆ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਧੀਨ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ।

ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਹਕੀਕਤ

ਤੁਸੀਂ ਦੇਖਦੇ ਹੋ ਕਿ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਕ ਨਿਯਮ ਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਨ । ਚੰਨ ਅਤੇ ਤਾਰੇ ਸਭ ਇੱਕ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਨਿਯਮ ਵਿੱਚ ਬੱਝੇ ਹੋਵੇ ਹਨ ਜਿਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਉਹ ਰੱਤੀ ਭਰ ਨਹੀਂ ਹਿਲ ਸਕਦੇ । ਧਰਤੀ ਆਪਣੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗਤੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮ ਰਹੀ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਜਿਹੜਾ ਸਮਾਂ, ਗਤੀ ਅਤੇ ਪੱਥ ਨਿਯਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਰਤੀ ਭਰ ਵੀ ਅੰਤਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ । ਜਲ ਤੇ ਹਵਾ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੇ ਤਾਪ ਸਾਰੇ ਇੱਕ ਨਿਯਮ ਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਪਾਬੰਦ ਹਨ । ਜੜ੍ਹੇ-ਪਦਾਰਥ, ਬਨਸਪਤੀ ਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹਰੇਕ ਲਈ ਜਿਹੜਾ ਨਿਯਮ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ, ਉਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਸਾਰੇ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ,ਵਧਦੇ ਤੇ ਘਟਦੇ ਹਨ, ਜਿਊਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮਰਦੇ ਹਨ । ਖ਼ੁਦ ਮਨੂੱਖ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਤੇ ਵੀ ਗ਼ੌਰ ਕਰੋਗੇ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਚੱਲੇਗਾ ਕਿ ਉਹ ਵੀ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤਕ ਨਿਯਮ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ । ਜਿਹੜਾ ਨਿਯਮ ਊਸ ਦੀ ਪੈਦਾਇਸ਼ ਲਈ ਨਿਸ਼ਚਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ,ਜਲ, ਆਹਾਰ, ਤਾਪ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ । ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਧਡ਼ਕਣ, ਉਸ ਦਾ ਖ਼ੂਨ ਸੰਚਾਰ,ਉਸ ਦੀ ਸਾਹ ਲੈਣ ਤੇ ਕੱਢਣ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਉਸੇ ਨਿਯਮ ਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਅਧੀਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ।ਉਸਦਾ ਦਿਮਾਗ਼,ਉਸਦਾ ਮਿਹਦਾ, ਉਸਦੇ ਫੇਫੜੇ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ, ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਪੈਰ, ਜ਼ਬਾਨ, ਅੱਖਾਂ, ਕੰਨ ਤੇ ਨੱਕ ਭਾਵ ਇਹ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਭਾਗ ਉਹੀ ਕੰਮ ਕਰ ਗਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਉਹਦੇ ਲਈ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰ ਗਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਉਹਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ।

ਹੁੰਣ ਤੁਸੀਂ ਇਸਲਾਮ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਜਾਂਣੋ

ਪਿਆਰੇ ਮਿਤ੍ਰੋ ਹੁੰਣ ਤੁਸੀਂ ਇਸਲਾਮ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਜਾਂਣੋ

ਇਸਲਾਮ ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ । ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ, ਹੁਕਮ ਮੰਨਣਾ, ਆਤਮ- ਸਮਰਪਣ ਤੇ ਆਗਿਆਪਾਲਣ । ਇਸਲਾਮ ਧਰਮ ਦਾ ਨਾਂ ਇਸਲਾਮ ਇਸ ਲਈ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਤਾਬੇਦਾਰੀ ਤੇ ਉਸਦਾ ਆਗਿਆ ਪਾਲਣ ਹੈ ।

‘ਇਸਲਾਮ’ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਇੱਕ ਦੂਜਾ ਅਰਥ ਹੈ ਸੁਲਾਹ. ਸ਼ਾਂਤੀ, ਕੁਸ਼ਲਤਾ, ਸੁਰੱਖਿਆ, ਸ਼ਰਣ ਆਦਿ । ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵਾਸਤਵਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਸਪੁਰਦ ਕਰ ਦੇਵੇ ਅਤੇ ਉਸੇ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰਨ ਲੱਗੇ । ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਮਾਨਸਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸੇ ਨਾਲ ਵਾਸਤਵਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਥਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ

ਗਿਆਨ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼

ਇਹ ਆਗਿਆਨ ਜਦੋਂ ਕੁਝ ਘੱਟਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਗਿਆਨ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤਾਂ ਖ਼ੁਦ ਉਸੇ ਵਾਂਗ ਮੁਥਾਜ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹਨ ।ਬੜੇ ਤੋਂ ਬੜਾ ਜਾਨਵਰ ਵੀ ਇੱਕ ਨਿੱਕੇ ਜਿਹੇ ਮੱਛਰ ਵਾਂਗ ਮਰਦਾ ਹੈ ।ਬੜੇ-ਬੜੇ ਦਰਿਆ ਸੁੱਖ ਜਾਂਦੇ ਹਨ,ਚੜ੍ਹਦੇ ਤੇ ਲਹਿੰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ।ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਆਪ ਤੋਡ਼ਦਾ-ਫੋਡ਼ਦਾ ਹੈ ।ਧਰਤੀ ਦਾ ਫਲਣਾਂ-ਫੁੱਲਣਾ ਖ਼ੁਦ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ।ਜਦੋਂ ਪਾਣੀ ਉਸ ਦਾ ਸਾਥ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ ਤਾਂ ਉਹ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।ਪਾਣੀ ਵੀ ਬੇਬਸ ਹੈ । ਉਸਦਾ ਆਉਣਾਂ ਹਵਾ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ।ਹਵਾ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਉੱਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ।ਉਸ ਦਾ ਉਪਯੋਗੀ ਤੇ ਅਣਉਪਯੋਗੀ ਹੋਣਾ ਦੂਜੇ ਕਾਰਨਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ । ਚੰਨ,ਸੂਰਜ,ਤਾਰੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨਿਯਮ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਨ ।ਉਸ ਜ਼ਾਬਤੇ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਉਹ ਰਤਾ ਵੀ ਹਿਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ।ਹੁਣ ਉਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਗੁੱਝੀਆਂ ਤੇ ਰਹੱਸਮਈ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।ਉਸ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਅਪ੍ਰਤੱਖ ਚੀਜ਼ਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੁੱਝ ਗੁਪਤ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹਨ ਜਿਹੜੀਆਂ ਉਹਨਾਂ ‘ਤੇ ਸ਼ਾਸਨ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਸਾਰਾ ਕੁੱਝ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੀ ਅਧਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਹੈ ।ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਅਨੇਕ ਈਸ਼ਵਰ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ।ਪ੍ਰਕਾਸ਼,ਹਵਾ,ਪਾਣੀ,ਰੋਗ,ਨਿਰੋਗ ਅਤੇ ਵਿਭਿੰਨ ਦੂਜੀਆਂ ਚੀਜਾਂ ਦੇ ਈਸ਼ਵਰ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਮੰਨ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਲਪਤ ਰੂਪ ਦੇ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।

ਲਾ ਇਲਾਹ ਇੱਲਲਾਹ ਦੀ ਅਸਲਿਅਤ

ਇਹ ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਸੀ ,ਹੁਣ ਇਸ ਦੀ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦਾ ਜਤੰਨ ਕਰੋ । ਮਾਨਵ ਨੇ ਪ੍ਰਚੀਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਚੀਨ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਜਿਹੜੇ ਬ੍ਰਤਾਨਤ ਸਾਡੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚੀਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਚੀਨ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਜਿਹੜੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵੇਖੇ ਗਏ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੇ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਹਰ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਈਸ਼ ਖੁਦਾ ਮੰਨਿਆ ਹੈ ।ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਦੀ ਇਬਾਦਤ (ਉਪਾਸਨਾ) ਜਰੂਰ ਕੀਤੀ ਹੈ । ਹੁਣ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨਿਆਂ ਜਾਤਿਆ ਹਨ ਚਾਹੇ ਉਹ ਅਤਿਅੰਤ ਅਸਭਿਆ ਹੋਣ ਜਾਂ ਅਤਿਅੰਤ ਸੱਭਿਆ ਉਹਨਾਂ ਸਭਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਖੁਦਾ ਮੰਨਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਦੀਆਂ ਹਨ ।ਇਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਸੁਭਾ ਵਿੱਚ ਈਸ਼ਵਰਦਾ ਖਿਆਲ ਬੇਠਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਅਜਿਹੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਉਸਨੂੰ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇਨੂੰ ਖੁਦਾ ਮੰਨੇ ਤੇ ਉਸਦੀ ਉਪਾਸਨਾਂ ਕਰੇ ।

ਸੁਵਾਲ ਉਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਹੜੀ ਚੀਜ ਹੈ ?  ਤੁਸੀਂ ਖੁਦ ਆਪਣੇ ਅਸਤੀਤਵ ਉੱਤ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਇਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਦਾ ਉੱਤਰ ਦਾ ਪਤਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ।

ਮਨੁੱਖ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਬੰਦਾ (ਉਪਾਸਕ) ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ।ਸਭਾ ਵਿਕ ਹੀ ਮੁਥਾਜ ਹੈ ਨ੍ਰਿਬਲ ਹੈ ਨ੍ਰਿਧਨ ਹੈ ।ਅਨ ਗਿਨਤ ਚੀਜਾਂ ਹਨ ਜਿਹੜੀਆਂ ਉਸਦੇ ਵਜੂਦ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ ਪਰੰਤੂ ਉਸ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਮਿਲਦੀਆਂ ਵੀ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਖੁਸ ਵੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ।

ਬਹੁਤ ਸਾਰਿਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ ਜਿਹੜੀਆਂ ਉਸ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹਨ ।ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਕਦੇ ਇਹ ਉਸਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਂਦਿਆਂ ਹਨ ਤੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਿਆਂ ਕਿਉਂ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਬਿਲਕੁਲ ਉਸਦੇ ਬਸ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ ।

ਲਾ ਇਲਾਹ ਇੱਲਲਾਹ ਦਾ ਅਰਥ

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਸਮਝੋ ਕਿ ਇਲਾਹ ਕਿਸਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ ।ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ‘ਇਲਾਹ’ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਇਬਾਦਤ ਯੋਗ ਅਰਥਾਤ ਅਜਿਹੀ ਸੱਤਾ ਜਿਹੜੀ ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾਂ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਉੱਚਤਾ ਪੱਖੋਂ ਇਸ ਯੋਗ ਹੋਵੇ ਕਿ ਉਸਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ,ਬੰਦਗੀ ਤੇ ਇਬਾਦਤ ਲਈ ਉਸ ਅੱਗੇ ਸੀਸ ਝੁਕਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ।ਇਲਾਹ ਦੇ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਇਹ ਭਾਗ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਾਰ ਸਮਰਥਾ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਅਧਕਾਰੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮਾਨਵ ਬੁੱਧੀ ਦੰਗ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਲਾਹ ਦੇ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪ ਕਿਸੇ ਦਾ ਮੁਥਾਜ ਤੇ ਆਸ਼ਰਤ ਨਾ ਹੋਵੇ ,ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਆਪਨੇ ਜੀਵਨ ਸਬੰਧੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਮੁਥਾਜ ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਸਿਹਾਇਤਾ ਮੰਗਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣ । ਇਲਾਹ ਸ਼ਬਦ ਵਿੱਚ ਛੁੱਪੇ ਹੋਣਦਾ ਭਾਗ ਵੀ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ ਇਲਾਹ ਉਸਨੂੰ ਕਹਾਂਗੇ ਜਿਸਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆ ਭੇਧ ਭਰੀਆਂ ਹੋਣ ,ਫਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਖੁਦਾ ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਾ ,ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿੱਚ ਗੋਡ ਦਾ ਅਰਥ ਵੀ ਇਸ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਜੁਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਦੂਜਿਆਂ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼ਬਦ ਹਨ,

“ਅੱਲਾਹ ਸ਼ਬਦ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਖੁਦਾ ਦਾ ਵਿਅਕਤੀ ਵਾਚਕ ਨਾਓ)ਖਾਸ (ਨਾਂਓ) ਨਾਓ ਹੈ ।”ਲਾ ਇਲਾਹਾ ਇੱਲਲਾਹ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ ਇਹ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕੋਈ ਇਲਾਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਛੁੱਟ ਉਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੱਤਾ ਦੇ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਅੱਲਾਹ ਹੈ,ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਅੱਲਾਹ ਤੋਂ ਛੁੱਟ ਕੋਈ ਇੱਕ ਸਤਾੱ ਵੀ ਅਜਿਹੀ ਨਹੀਂ ਜਿਹੜੀ ਪੂਜਨ ਯੋਗ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਇਹ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ ਕਿ ਇਬਾਦਤ ਉਪਾਸਨਾਂ,ਬੰਦਗੀ ਅਤੇ ਆਗਿਆ ਪਾਲਣ ਵਿੱਚ ਉਸ ਅੱਗੇ ਸੀਸ ਝੁਕਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਕੇਵਲ ਉਹੀ ਇੱਕ ਸੱਤਾ ਪੂਰੇ ਵਿੱਸ਼ਵ ਦੀ ਮਾਲਕ ਤੇ ਹਾਕਮ ਹੈ। ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਚਾਂ ਉਸਦੀਆਂ,ਮੁਥਾਜ ਹਨ, ਸਾਰਿਆਂ ਉਸ ਤੋ ਸਿਹਾਇਤਾ ਲਈਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਹਨ ।ਗਿਆਨ ਇੰਦਰਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ।ਉਸਦੀ ਸੱਤਾ ਤੇ ਵਿਕਤੀਤਵ ਨੂੰ ਸਝਣ ਵਿੱਚ ਅਕਲ ਦੰਗ ਹੈ ।

ਉਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਜਿਹੜਾ ਉਹ ਗੁਫ਼ਾ ‘ਚੋਂ ਲੈ ਕੇ ਨਿੱਕਲਿਆ ।

ਅਗਿਆਨੀ ਕੌਮ ਨੇ ਉਸ ਭਲੇ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਕਸੂਰ ‘ਤੇ ਸਤਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਬੁਰਾ ਕਿਉਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜੀਆਂ ਬਾਪ-ਦਾਦੇ ਦੇ ਸਮਿਆਂ ਤੋ ਚਲੀਆਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਲੇ ਉਹਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਕਿਉਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜੀਆਂ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹਨ ।ਉਸ ਦੇ ਇਸੇ ਕਸੂਰ ਕਾਰਨ ਉਹ ਨੂੰ ਗਾਲਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ,ਪੱਥਰ ਮਾਰੇ,ਉਹਦਾ ਜਿਊਣਾ ਹਰਾਮ ਕਰ ਦਿੱਦਾ ।ਉਸ ਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਗੋਂਦਾਂ ਗੁੰਦੀਆਂ,ਇੱਕ ਦੋ ਦਿਨ ਨਹੀਂ ।ਇਕੱਠੇ ਤੇਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲ ਉਸ  ਉੱਪਰ ਘੋਰ ਅੱਤਿਆਚਾਰ ਕੀਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਸ ਛੱਡਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ।ਫੇਰ ਦੇਸ ‘ਚੋਂ ਕੱਢ ਕੇ ਵੀ ਸਾਹ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ।ਜਿੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਉਸਨੇ ਸ਼ਰਣ ਲਈ ਸੀ ਉੱਥੇ ਵੀ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਬੱਧੀ ਤੰਗ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ।

ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਸ਼ਟ ਉਸ ਭਲੇ ਆਦਮੀ ਨੇ ਕਿਸ ਲਈ ਉਠਾਏ ? ਕੇਵਲ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਕੌਮ ਨੂੰ ਸਿੱਥਾ ਰਾਹ ਦਿਖਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ।ਉਸ ਦੀ ਕੌਮ ਉਹਨੂੰ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਬਾਣ ਦੇਮ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸੀ ।ਉਹਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੌਲਤ ਦਾ ਢੇਰ ਲਾ ਦੇਣ ਰਾਜ਼ੀ ਸੀ ਪਰ ਸ਼ਰਤ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਤੋਂ ਰੁੱਕ ਜਾਵੇ ।ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਉਪਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਠੋਕਰ ਮਾਰ ਦਿੱਦੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਿਸ਼ਨ ‘ਤੇ ਡਟਿਆ ਰਿਹਾ । ਕੀ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੁਹਿਰਦਤਾ, ਤਿਆਗ ਤੇ ਮਾਨਵ ਜਾਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਹਮਦਰਦੀ ਦੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਚੇ ਕਿਸੇ ਦਰਜੇ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਤੁਸੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਕਿਸੇ ਲਾਭ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ  ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਕਸ਼ਟ ਸਹਿਣ ਕਰੋ । ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਤੇ ਕਲਿਆਣ ਲਈ ਉਹ ਜਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ,ਉਹੀ ਉਸ ਦੇ ਪੱਥਰ ਮਾਰਨ, ਗਾਲਾਂ ਦੇਣ,ਘਰੋਂ ਬੇ-ਘਰ ਕਰ ਦੇਣ ਤੇ ਪਰਦੇਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਨਾ ਛੱਡਣ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਭਲਾ ਲੋਚਣ ਤੋਂ ਨਾਂ ਰੁਕੇ ।ਮਨੁੱਖ ਤਾਂ ਕੀ ਫ਼ਰਿਸ਼ਤੇ ਵੀ ਉਸਦੀ ਭਲਾਈ ਤੇ ਕੁਰਬਾਨ ਜਾਣ ।

ਜਦੋਂ ਇਹ ਵਿਅਕਤੀ ਗੁਫ਼ਾ ‘ਚੋਂ ਇਹ ਗਿਆਨ ਲੈ ਕੇ ਨਿੱਕਲਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀ ਮਹਾਨ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਆ ਗਈ ।ਹੁਣ ਉਹ ਅਜਿਹੀ ਅਸਚਰਜਮਈ ਬਾਣੀ ਸੁਣਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਸੁਣਕੇ ਸਾਰਾ ਅਰਬ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਿਆ ।ਉਸ ਬਾਣੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਇਹ ਹਾਲ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦੇ ਕੱਟਡ਼ ਦੁਸ਼ਮਣ ਵੀ ਸੁਣਦੇ ਹੋਏ ਡਰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਇਹ ਕਿਧਰੇ ਦਿਲ ‘ਚ ਨਾ ਉੱਤਰ ਜਾਵੇ। ਕਲਾਮ ਦੀ ਸਰਲਤਾ,ਉੱਤਮਤਾ,ਵਰਣ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਇਹ ਹਾਲ ਸੀ ਕਿ ਸਾਰੀ ਅਰਬ ਜਾਤੀ ਨੂੰ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਕਵੀ,ਪਰਵਕਤਾ ਤੇ ਠੇਠ ਬੋਲੀ ਦੇ ਗਿਆ ਤਾ ਹੋਣ ਦੇ ਦਾਅਵੇਦਾਰ ਮੌਜੂਦ ਸਨ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ  ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮਿਲਕੇ ਇੱਕ ‘ਸੂਰਤ’ ਇਸ ਵਰਗੀ ਬਣਾ ਲਿਆਉ।  قُلْ لَئِنِ اجْتَمَعَتِ الْإِنْسُ وَالْجِنُّ عَلَىٰ أَنْ يَأْتُوا بِمِثْلِ هَٰذَا الْقُرْآنِ لَا يَأْتُونَ بِمِثْلِهِ وَلَوْ كَانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِيرًا

ਇੱਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦਾ ਅਰੰਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ

ਲਗਭਗ ਚਾਲੀ ਵਰ੍ਹੇ ਤੱਕ ਅਜਿਹਾ ਪਵਿੱਤਰ,ਸਾਫ਼ ਤੇ ਸ਼ਿਸਟ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦਾ ਅਰੰਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ।ਉਹ ਅੰਧਕਾਰ ਤੋਂ ਘਬਰਾ ਉਠਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਰਖਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਅਗਿਆਨ,ਅਨੈਤਿਕਤਾ, ਦੁਰਾਚਾਰ, ਦੁਰਵਿਵਸਥਾ ਤੇ ਸ਼ਿਰਕ ਦੇ ਉਸ ਭਿਅਨਕ ਸਮੰਦਰ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿੱਕਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ।ਉਸ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਚੀਜ ਵੀ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਵਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ ਉਹ ਸਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਨਿਖਡ਼ਕੇ ਅਬਾਦੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਖੋਹ ਵਿੱਚ ਇਕਾਂਤ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ-ਕੋਈ ਦਿਨ ਬਤੀਤ ਕਰਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ।ਰੋਜ਼ੇ ਰੱਖ-ਰੱਖ ਕੇ ਆਪਣੀ ਆਤਮਾਂ,ਹਿਰਦੇ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸਾਫ ਕਰਦਾ ਹੈ ।ਸੋਚਦਾ ਹੈ,ਸੋਚ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ,ਕੋਈ ਅਜਿਹੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਭਾਲਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਇਸ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਪਸਰੇ ਅੰਧਕਾਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦੇਵੇ। ਅਜਿਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਵਿਗੜੀ ਹੋਈ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਤੋਡ਼-ਫੋਡ਼ ਕੇ ਫੇਰ ਤੋਂ ਸੰਵਾਰ ਦੇਵੇ ।

ਅਚਾਨਕ ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਪਰੀਵਰਤਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ।ਇੱਕ ਦਮ ਉਸਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰੋਸ਼ਨੀ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਉਸ ਦਾ ਸੁਭਾ ਮੰਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ।ਅਚਾਨਕ ਉਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੀ।ਉਹ ਗੁਫ਼ਾ ਦੀ ਇਕਾਂਤ ‘ਚੋਂ ਨਿੱਕਲ ਕੇ ਆਪਣੀ ਜਾਤੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ।ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੂਰਤੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਤੁਸੀਂ ਸੀਸ ਝੁਕਾਉਂਦੇ ਹੋ ਇਹ ਸਭ ਵਿਅਰਥ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿਉ।ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ,ਕੋਈ ਰੁੱਖ,ਕੋਈ ਪੱਥਰ,ਕੋਈ ਆਤਮਾ ਤੇ ਕੋਈ ਗ੍ਰਹਿ ਇਸ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਅੱਗੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾਉ ।ਉਸ ਦੀ ਬੰਦਗੀ ਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰੋ ।ਇਹ ਧਰਤੀ,ਇਹ ਚੰਨ,ਇਹ ਸੂਰਜ,ਇਹ ਗ੍ਰਹ, ਇਹ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਮੁੱਚੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਇੱਕ ਰੱਬ ਦੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।ਉਹੀ ਤੁਹਾਡਾ ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ ।ਉਹੀ ਰੋਜ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ,ਉਹੀ ਮਾਰਨ ਤੇ ਜੀਵਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ।ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਉਸੇ ਦੀ ਬੰਦਗੀ ਕਰੋ,ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਉਸੇ ਦਾ ਹੁਕਮ ਮੰਨੋ ਤੇ ਉਸਦੇ ਅੱਗੇ ਸੀਸ ਝੁਕਾਉ।ਇਹ ਚੋਰੀ,ਲੁੱਟ ਮਾਰ,ਹੱਤਿਆ ਤੇ ਖ਼ੂਨ-ਖ਼ਰਾਬਾ,ਅਨਿਆਂ ਅਤਿਆਚਾਰ ਇਹ ਕੁਕਰਮ ਜਿਹੜੇ ਤੁਸੀਂ ਕਰਦੇ ਹੋ ਸਭ ਪਾਪ ਹਨ,ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿਉ । ਅੱਲਾਹ   ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ । ਸੱਚ ਬੋਲੋ,ਨਿਆਂ ਕਰੋ, ਨਾ ਕਿਸੇ ਦੀ ਜਾਨ ਲਉ,ਨਾ ਕਿਸੇ ਦਾ ਮਾਲ ਖੋਹੋ,ਜੋ ਕੁਝ ਲਉ ਹੱਕ ਦੇ ਨਾਲ ਲਉ ਤੇ ਜਿਹੜਾ ਕੁਝ ਦਿਉ ਹੱਕ ਦੇ ਨਾਲ ਦਿਉ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ ਹੋ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਬਰਾਬਰ ਹਨ। ਵਡਿਆਈ ਤੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਤਾ ਵੰਸ ਤੇ ਗੋਤਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ,ਰੰਗ ਰੂਪ ਤੇ ਮਾਲ ਦੌਲਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਇਹ ਕੇਵਲ ਰੱਬ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ,ਸਦਾਚਾਰ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵਿੱਚ ਹੈ ।ਜਿਹੜਾ ਰੱਬ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਨੇਕ ਤੇ ਪਾਕ ਹੈ ।ਉਹ ਹੀ ਉੱਤਮ ਦਰਜੇ ਦਾ ਮਨੁੱਖ ਹੈ,ਜਿਹੜਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਤਸੀਂ ਸਭਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰੱਬ ਅੱਗੇ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਵਿਆਕਤੀ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਲਈ ਰੱਬ ਅੱਗੇ ਉੱਤਰਦਾਈ ਹੈ ।ਉਸ ਰੱਬ ਅੱਗੇ ਜਿਹੜਾ ਸਭ ਕੁੱਝ ਦੇਖਦਾ ਤੇ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ।ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਉਸ ਤੋਂ ਲੁਕਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦ ।ਤੁਹਾਡੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਕਰਮ-ਪੱਤਰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਘਾਟ ਵਾਧ ਦੇ ਉਸ ਅੱਗੇ ਪੈਸ਼ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਸੇ ਕਰਮ-ਪੱਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਪਰਿਣਾਮ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰੇਗਾ ।ਉਸ ਸੱਚੇ ਨਿਆਕਾਰ ਕੋਲ ਨਾ ਕੋਈ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੰਮ ਆਵੇਗੀ,ਨਾ ਰਿਸ਼ਵਤ ਚੱਲੈਗੀ ਨਾ ਕਿਸੇ ਦਾ ਵੰਸ਼ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਵੇਗਾ । ਉੱਥੇ ਕੇਵਲ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਤੇ ਈਮਾਨ ਦੀ ਪੁੱਛ ਹੋਵੇਗੀ ।ਜਿਸ ਕੋਲ ਇਹ ਸਮਗਰੀ ਹੋਵੇਗੀ ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇਗਾ ।ਜਿਸ ਕੋਲ ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁੱਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਉਹ ਨਿਸਫਲ ਨਕਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ।