A Guava Tree And Life

A Guava Tree And Life

 

Mmmm…..guavas. I love them.
Living in the US, guavas are a rare commodity, a special treat, not just something you can buy every day from the store down the street.
And for many years, since moving to the United States, I was unable to enjoy this sweet blessing of Allah….until a few years back, when seeing my love for them, my mother found some guava seeds and planted them for me in my backyard.
And since then Alhamdulillah, we’ve enjoyed ripe, juicy, sweet guavas season after season.
Through storms and hurricanes, cold spells and freezes, this guava tree amazingly withstood the forces of nature against all odds, Alhamdulillah, and produced ripe, delicious fruit…..until last winter.

This last winter was particularly long and cold, and I watched in dismay, as the leaves on my guava tree first turned red, then yellow to brown and then gray.
One by one, all of them fell off until there was nothing left but dry, withered, empty branches.
Not a single leaf left on them.
I thought I had lost my guava tree.

And ever since winter was over, I would look out my window every single day, hoping to see some life, some greenery ….. may be just a leaf or two, but….nothing.

No more guavas, I thought.

My guava tree was dead.

But this morning, as I casually glanced outside my window, my eyes took a double take.

What was that I think saw?! Could it be?!! Do I dare hope?!!
I quickly went outside to reconfirm what I was hoping for all this while.
And yes, sure enough, there it was. A few small green leaves, sprouting from bare, seemingly dead, totally empty branches.
Allahu Akbar! My guava tree was living again!
After I had given up, after I had thought it was gone, Allah, the One who created this tree in the first place, had brought it back to life!
And as I rejoiced over the ‘rebirth’ of my guava tree, an ayah from the Qur’an echoed in the back of my head.

وَآيَةٌ لَّهُمُ الْأَرْضُ الْمَيْتَةُ أَحْيَيْنَاهَا وَأَخْرَجْنَا مِنْهَا حَبًّا فَمِنْهُ يَأْكُلُونَ

“And a sign for them is the dead land. We gave it life, and We brought forth from it, grains, so that they eat thereof.” (Surah Yaseen: 33)

A sign, Allah says. What is this sign…I thought to myself? And then it hit me.

The guava tree is a sign from one of the numerous signs of Allah Subhaanahu wa Ta’ala.

It is a sign that just as Allah is able to bring back a dead tree after it was all withered and dried up, back to life, this is exactly how we will be brought back to life after we are all dead.

يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَيُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ وَيُحْيِي الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَكَذَلِكَ تُخْرَجُون

It is He Who brings out the living from the dead, and brings out the dead from the living, and Who revives the earth after it is dead. Likewise you shall be brought forth.” (Surah Rum:19)

And not it’s not just the guava tree. There are multitudes and multitudes of signs like these all around us…signs that show us the fragility and brevity of our lives, signs that show us our ultimate end and destination when we will be resurrected once again after we are dead and we will be have to stand in front of our Creator and give an account of our lives.
All we have to do is look around.
Didn’t the grass turn yellow after it was green and then after that become brown? And then didn’t it become green once again?
Didn’t someone you know die this year and didn’t someone you know have a baby?
Didn’t the sun rise yesterday and then, didn’t it set? And then didn’t you see it rise again this morning?

Allah didn’t create us to eat, drink, have fun. Nor did He create us to grow up and get married, have kids and then eventually just die with no purpose, goal or reason. Allaah tells us that the only and only purpose of our creation is to worship Him, our Creator, Subhaanahu wa Ta’ala.

وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ

“And I (Allaah) have not created mankind and jinn except to worship Me.” (Surah az-Zaariyaat: 56)

That is the reason you and I are here. That is reason you and I are living. And Allah is telling us that.
Yet we forget.
We get busy and distracted by the beauty of this life, its attractions, its lure. We forget we are here only for a very, very short while and then we will have to return to Him. Each and every single one of us. There’s no escaping it, no matter who you are. Allah warns us ahead of time:

“Know that the life of this world is only play and amusement, pomp and mutual boasting among you, and rivalry in respect of wealth and children. (It is) like a rain (Ghayth), thereof the growth is pleasing to the tiller; afterwards it dries up and you see it turning yellow; then it becomes straw. But in the Hereafter (there is) a severe torment, and (there is) forgiveness from Allah and (His) pleasure. And the life of this world is only a deceiving enjoyment.” [57:20]

Allah is telling you and me that this world is nothing but a delusion. It is fake…no good. It won’t come in handy. The only thing that will come in handy is our Imaan and good deeds.

“Everyone shall taste death. And only on the Day of Resurrection shall you be paid your wages in full. And whoever is removed away from the Fire and admitted to Paradise, he indeed is successful. For, the worldly life is nothing but the enjoyment of delusion.” (Surah al-’Imraan: 185)

This is when our deeds will come to an end. After that, it is just our reckoning. Reckoning of our life…..
Every single deed….every single word….every single heartbeat.
What will we say and what will we do?
How will we answer Him?
Will we even be able to answer?
Are we even prepared?

We don’t know when the angel of death will come knock at our door.
We hear about death almost every day, in the newspapers, in our communities, in our own families. Therefore, the question that we must ask ourselves before it is too late is….. What have we prepared for that moment when this life comes to an end for us?
Did we really fulfill the purpose of our creation or are we just living in a delusion, fooling ourselves and immersing ourselves in some ‘fake’ happiness trying to shy away from the fact that one day death will eventually meet up with us and then it will be time to face theREALITY?

Subhaan Allaah! We must use this life to prepare for the Aakhirah……when this life will no longer be of any avail to us.
All the ‘fun’ we had, all the ‘degrees’ we earned, all the ‘friends’ or ‘connections’ we had, our money, our bank balance, our position will be nothing.

If we do not use this life to prepare for the Hereafter, and act accordingly before it is too late, then, in fact, we have simply wasted this life – no matter how much it seems that we have achieved. It is all a waste if we did not stop, think and prepare for our meeting with Allah, the Day when everyone’s deeds will be exposed and each will be recompensed according to what he has done in the Dunya.

مَنْ عَمِلَ صَالِحًا فَلِنَفْسِهِ وَمَنْ أَسَاء فَعَلَيْهَا وَمَا رَبُّكَ بِظَلَّامٍ لِّلْعَبِيدِ

“Whosoever does righteous good deed it is for (the benefit of) his ownself, and whosoever does evil, it is against his own self, and your Lord is not in the least unjust to His slaves.” (Surah Fussilat:46)

Its like what Umar RA said:

” Every day we say: ‘So and so has died, and so and so has died,’ and a day will come when people will say: ‘Umar has died’.”

And then he wept.

That’s exactly how one day you will be and I will be. Don’t we hear every day about so and so dying?
Well, one day….people will hear about you dying and me dying.

Read the next ayah and realize that Allaah is talking to you… yes, YOU when He says….

فَانظُرْ إِلَى آثَارِ رَحْمَتِ اللَّهِ كَيْفَ يُحْيِي الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا إِنَّ ذَلِكَ لَمُحْيِي الْمَوْتَى وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

“Then contemplate (O man!) at the effects of Allaah’s Mercy! How He gives life to the earth after its death. Verily! The same (Allaah) will give life (to the men) who are dead; and He has power over all things.” (Surah Rum:50)

Now it is up to you. Either contemplate on these signs of Allaah, as Allaah is telling you to, and prepare yourself and correct yourself before that ultimate and inevitable meeting with your Creator or ignore it as if it will never happen to you. Then you have no one to blame but your own self.
The choice is yours.

 

దిల్ హజ్జ్ మాసపు పది దినాల ప్రత్యేకత

దిల్ హజ్జ్ మాసపు మొదటి పది పవిత్రదినాలలో ముస్లింలు ఆచరించటానికి ప్రయత్నించవలసిన కొన్ని మంచి పనులు:

ఉపవాసం. దిల్ హజ్జ్ 9వ తేదీన ఉపవాసం ఉండటమనేది ఒక సున్నహ్ అంటే ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం స్వయంగా ఆచరించి మార్గదర్శకత్వం వహించిన ఆచరణలలోనిది. ఈ శుభసమయంలో మంచి పనులు చేయవలెనని ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఆదేశించి ఉన్నారు. మరి, ఉపవాసమనేది పుణ్యకార్యాలలో ఒక మహోన్నతమైన పుణ్యకార్యం కదా. సహీహ్ బుఖారీ హదీథ్ గ్రంథపు ఒక హదీథ్ ఖుద్సీలో ఉపవాసాన్ని తను ఎన్నుకున్న ఆరాధనగా అల్లాహ్ ప్రకటించెను: “అల్లాహ్ ఇలా ప్రకటిస్తున్నాడు: ‘ఒక్క ఉపవాసం తప్ప, ఆదం సంతానపు పుణ్యకార్యాలన్నీ వారి కోసమే. అది మాత్రం నా కోసం. మరియు దాని ప్రతిఫలాన్ని నేను స్వయంగా అతనికి ప్రసాదిస్తాను.’”ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం దిల్ హజ్జ్ మాసపు 9వ రోజున ఉపవాసం ఉండేవారు. హునైదహ్ ఇబ్నె ఖాలిద్ తన భార్య ద్వారా ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం యొక్క కొందరు భార్యలు ఇలా పలికినారని ఉల్లేఖించెను: ” ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం 9వ దిల్ హజ్జ్ దినమున, అషూరహ్ దినమున, ప్రతి నెల మూడు దినములలో మరియు ప్రతి నెల మొదటి రెండు సోమవారాలు మరియు గురువారాలు ఉపవాసం ఉండేవారు.” (అన్నిసాయి హదీథ్ గ్రంథం, 4/205 మరియు అహూ దావూద్ హదీథ్ గ్రంథం; సహీహ్ అబి దావుద్ గ్రంథంలో, 2/462 దీనిని సహీహ్ హదీథ్ గా షేఖ్ అల్ బానీ వర్గీకరించెను.) తక్బీర్. దిల్ హజ్జ్ మాసపు మొదటి పది దినాలలో తక్బీర్ (“అల్లాహు అక్బర్”), తహ్మీద్ (“అల్హమ్దులిల్లాహ్”), తహ్లీల్ (“లా ఇలాహ ఇల్లల్లాహ్”) మరియు తస్బీహ్ (“సుభహానల్లాహ్”) అని బిగ్గరగా  ఉచ్ఛరించవలెను. ఇది మస్జిద్ లలో, ఇంటిలో, దారిలో, ఇంకా ఆరాధనలో భాగంగా మరియు అల్లాహ్ యొక్క మహోన్నత్వాన్ని మరియు సార్వభౌమత్వాన్ని ప్రకటించటంలో భాగంగా అల్లాహ్ పేరు స్మరించటానికి మరియు బిగ్గరగా ఉచ్ఛరించటానికి అనుమతింపబడిన ప్రతి చోట ఉచ్ఛరించలెను. పురుషులు దీనిని బిగ్గరగా మరియు మహిళలు నిదానంగా ఉచ్ఛరించవలెను. దివ్యఖుర్ఆన్ లో అల్లాహ్ ఇలా ప్రకటిస్తున్నాడు:

“వారు తమ కొరకు అక్కడ ఉంచబడిన ప్రయోజనాలను చూసుకోవాలని, అల్లాహ్ వారికి ప్రసాదించబడిన పశువులపై కొన్ని నిర్ణీత దినాలలో ఆయన పేరును స్మరించాలి (అల్లాహ్ పేరుతో బలిదానం చేయాలని) స్వయంగా తినాలి, లేమికి గురి అయిన ఆగత్యపరులకు పెట్టాలి…” [సూరహ్ అల్ హజ్జ్ 22:28]

నిర్ణీత దినాలంటే దిల్ హజ్జ్ మాసపు మొదటి పది దినాలని మెజారిటీ పండితులు అంగీకరించినారు. ఎందుకంటే ఇబ్నె అబ్బాస్ రదియల్లాహు అన్హుమా ఉల్లేఖించిన ఒక హదీథ్ లోని పదాలలో “(దిల్ హజ్జ్ మాసపు) మొదటి పది దినాలు నిర్ణీత దినాలని” ఉన్నది.

తక్బీర్ లో “అల్లాహు అక్బర్, అల్లాహు అక్బర్, లాఇలాహ ఇల్లల్లాహ్;వల్లాహు అక్బర్ వ లిల్లాహిల్ హమ్ద్(అల్లాహ్ యే మహోన్నతుడు, అల్లాహ్ యే మహోన్నతుడు, అల్లాహ్ తప్ప వేరే ఆరాధ్యుడెవరూ లేరు; అల్లాహ్ యే మహోన్నతుడు మరియు సకల స్తోత్రములు అల్లాహ్ కే చెందును)” మరియు ఇలాంటి ఇతర పదాలు కూడా పలక వచ్చును.

తక్బీర్ పలకటమనేది ఒక సున్నహ్ అంటే ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం యొక్క ఆచరణా విధానం. కాని నేటి కాలంలో దీనిని ప్రజలు పూర్తిగా మరచిపోయినారు. ఈ రోజులలో చాలా అరుదుగా అతి కొద్ది మంది మాత్రమే తక్బీర్ పదాలు పలుకు తున్నారు. ఈ తక్బీర్ ను బిగ్గరగా ఉచ్ఛరించ వలెను. దీని ద్వారా నిర్లక్ష్యం చేయబడుతున్న ఒక సున్నహ్ (ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం యొక్క ఆచారాన్ని)ను తిరిగి పునరుద్ధరింపవలసిన అవసరాన్ని గుర్తు చేసినట్లవుతుంది. ఇబ్నె ఉమర్ రదియల్లాహు అన్హుమా మరియు అబు హురైరా రదియల్లాహు అన్హు లు దిల్ హజ్జ్ మాసపు మొదటి పది దినాలలో మార్కెట్ ప్రాంతాలకు వెళ్ళి, అక్కడ బిగ్గరగా తక్బీర్ ఉచ్ఛరించేవారని మరియు వారి తక్బీర్ పలుకులు వినగానే ప్రజలు కూడా బిగ్గరగా తక్బీర్ పలుకులు ఉచ్ఛరించే వారని స్పష్టమైన సాక్ష్యాధారాలతో నమోదు చేయబడినది. ప్రజలను తక్బీర్ పలుకలు ఉచ్ఛరించమని గుర్తు చేయటం వెనుక ఉన్న ఆలోచన ఏమిటంటే, ప్రతి ఒక్కరూ స్వయంగా తక్బీర్ ఉచ్ఛరించమనేగాని అందరూ కలిసి సమశ్రుతిలో ఒకేసారి తక్బీర్ ఉచ్ఛరించమని కాదు. ఇలా ఒకేసారి అందరూ కలిసి ఒకే గొంతులో ఉచ్ఛరించే విధానానికి షరిఅహ్ లో ఎటువంటి ఆధారం లభించదు.

పూర్తిగా నిర్లక్ష్యం చేయబడిన సున్నహ్ ను అంటే ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఆచారాన్ని మరల పునరుద్ధరించటమనే చర్యకు అనేకమైన పుణ్యాలు లభించును. దీనికి ఆధారం ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఉపదేశించి ఈ హదీథ్: “ఎవరైతే నా మరణం తర్వాత ప్రజలు మరచిపోయిన నా సున్నహ్ ను (ఆచారాన్ని) తిరిగి పునరుద్ధిరంచారో, వారు ఆ సున్నహ్ ను ఆచరిస్తున్న ప్రజల పుణ్యాలలో ఎటువంటి తగ్గింపూ లేకుండా, వారూ (పునరుద్ధరించినవారూ) అన్ని పుణ్యాలు పొందుతారు.” (అత్తిర్మిథీ హదీథ్ గ్రంథం, 7/443; ఉల్లేఖకుల పరంపర ఆధారంగా ఇది హసన్ హదీథ్ గా వర్గీకరింపబడినది.)

హజ్జ్ మరియు ఉమ్రా యాత్ర చేయటం. ఈ పవిత్ర పది దినాలలో ఎవరైనా చేయగలిగే ఉత్తమ శుభకార్యాలలో అల్లాహ్ యొక్క గృహాన్ని హజ్జ్ యాత్ర కోసం సందర్శించటం. ఎవరికైతే అల్లాహ్ తన పవిత్ర గృహాన్ని సందర్శించే మరియు సరైన పద్ధతిలో అన్ని ఆరాధనలు పూర్తి చేయటానికి సహాయ పడుతున్నాడో వారి ఔన్నత్యాన్ని గురించి ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఒక హదీథ్ ఇలా ప్రకటించినారు: “స్వీకరింపబడిన హజ్జ్ యాత్ర తెచ్చే పుణ్యఫలం స్వర్గం కంటే తక్కువ ఉండదు.”మంచి పనులు అధికంగా చేయటం. ఎందుకంటే అల్లాహ్ కు మంచి పనులంటే ఇష్టం మరియు అవి అల్లాహ్ నుండి అమితమైన పుణ్యాలను సంపాదించి పెట్టును. ఎవరైతే హజ్జ్ యాత్రకు వెళ్ళలేక పోయారో, వారు ఈ పవిత్ర సమయంలో అల్లాహ్ ధ్యానంలో, ప్రార్థనలలో, నమాజలలో, ఖుర్ఆన్ పఠనంలో, అల్లాహ్ ను స్మరించటంలో, దానధర్మాలలో, తల్లిదండ్రులను గౌరవించటంలో, బంధువులతో సంబంధాలు మెరుగు పరచటంలో, సమాజంలో మంచిని ప్రోత్సహించటంలో మరియు చెడును నిరోధించటంలో, ఇంకా ఇతర వివిధ రకాల మంచి పనులు, పుణ్యకార్యాలలో, ఆరాధనలలో మునిగి పోవలెను. ఖుర్బానీ – బలిదానం సమర్పించటం. ఈ పవిత్ర పది దినాలలో ఎవరినైనా అల్లాహ్ కు దగ్గర చేర్చే శుభకార్యాలలో పశుబలి సమర్పించటం, దాని కోసం ఒక ఉత్తమమైన పశువును ఎన్నుకోవటం, దానిని బాగా మేపటం, అల్లాహ్ కోసం ఖర్చు పెట్టటం అనేలి కూడా ఉన్నాయి. చిత్తశుద్ధితో పశ్చాత్తాప పడటం మరియు క్షమాపణ వేడుకోవటం. ఈ పది పవిత్ర దినాలలో ఎవరైనా చేయగలిగే మంచి శుభకార్యాలలో ఒకటి – తాము చేసిన తప్పులకు, పాపములకు పశ్చాత్తాప పడుతూ, అల్లాహ్ ను చిత్తశుద్ధితో క్షమాపణ వేడుకోవటం. తమలోని అని అవిధేయతా పనులను, పాపపు పనులను, చెడు అలవాట్లను వదిలివేయటానికి గట్టిగా నిర్ణయించుకోవటం. పశ్చాత్తాపపడటమంటే అల్లాహ్ వైపునకు తిరిగి మరలటం మరియు అల్లాహ్ ఇష్టపడని అన్ని తప్పుడు పనులను అవి రహస్యమైనవైనా లేక బహిరంగమైనవైనా సరే వదిలివేయటం. ఏ పాపాలైతే జరిగి పోయినవో, వెంటనే వాటిని  పూర్తిగా వదిలి వేసి, మరల వాటి వైపు మరలమని గట్టిగా నిశ్చయించుకుని, అల్లాహ్ ఇష్టపడే పుణ్యకార్యాలనే మనస్పూర్తిగా చేయటానికి ప్రయత్నించ వలెను.

ఒకవేళ ఎవరైనా ముస్లిం పాపం చేసినట్లయితే, ఆలస్యం చేయకుండా వెనువెంటనే పశ్చాత్తాప పడవలెను. దీనికి మొదటి కారణం చావు ఏ క్షణాన వస్తుందో ఎవరికీ తెలియక పోవటం. రెండోది ఒక పాపపు కార్యం ఇంకో పాపపు కార్యానికి దారి చూపుతుందనే వాస్తవ అనుభవం.

ప్రత్యేక సమయాలలో పశ్చాత్తాపపడటం, అల్లాహ్ ను క్షమాపణ వేడుకోవటంలో చాలా ప్రాముఖ్యత ఉన్నది. ఎందుకంటే ఆయా శుభసమయాలలో ప్రజల ఆలోచనలు ఆరాధనల వైపునకు మరలి, మంచి పనులు చేయాలనే ఆసక్తి కలిగి, తమలోని తప్పులను, పాపాలను గుర్తించటానికి దారి చూపును. తద్వారా వారిలో గతం గురించిన పశ్చాత్తాప భావనలు కలుగును. పశ్చాత్తాప పడటమనేది అన్ని సమయాలలోనూ తప్పని సరియే. కాని, ఒక ముస్లిం అత్యంత శుభప్రదమైన దినాలలో మంచి పనులతో పాటు, ఆరాధనలతో పాటు పశ్చాత్తాపాన్ని జత పరచటమనేది అల్లాహ్ ఆమోదిస్తే (ఇన్షాఅల్లాహ్) సాఫల్యానికి చిహ్నమగును. దివ్యఖుర్ఆన్ లో అల్లాహ్ ఇలా ప్రకటిస్తున్నాడు: “కాని, ఎవరు ఇక్కడ పశ్చాత్తాప పడతాడో, విశ్వసించి మంచి పనులు చేస్తేడో, అతడు అక్కడ సాఫల్యం పొందే వారి మధ్య ఉండగలను అని ఆశించగలుగుతాడు.” [సూరహ్ అల్ ఖశశ్ 28:67]

సమయం త్వరత్వరగా గడిపోతుండటం వలన, ఈ ముఖ్యసమయాలలోని శుభాలను ముస్లింలు కోల్పోకుండా చూసుకోవలెను. తనకు అవసరమైనప్పుడు పనికి వచ్చేవి మంచి పనుల ద్వారా సంపాదించుకున్న పుణ్యాలే. ఎన్ని పుణ్యాలున్నా సరే, అక్కడి అవసరాలకు చాలవు. కాబట్టి ఇలాంటి శుభసమాయలలో అధిక పుణ్యాలు సంపాదించుకుంటూ, రాబోయే సుదీర్ఘ ప్రయాణానికి స్వయంగా తయారు కావలెను. ఏ క్షణంలో బయలుదేరటానికైనా సరే సిద్ధంగా ఉండవలెను. గమ్యస్థానం చాలా దూరంగా ఉన్నది. ఏ ఒక్కరూ తప్పించుకోలేని సుదీర్ఘ ప్రయాణము భయభ్రాంతుల్ని కలిగిస్తున్నాయి. మోసం, దగా, వంచన నలుమూలలా వ్యాపించి ఉన్నాయి. కాని, అల్లాహ్ ప్రతి క్షణాన్ని గమనిస్తున్నాడు. ఆయన వైపునకే మనము మరల వలసి ఉన్నది మరియు ఆయనకే మన కర్మలు సమర్పించవలసి ఉన్నది. దీని గురించి దివ్యఖుర్ఆన్ లో అల్లాహ్ ఇలా ప్రకటిస్తున్నాడు: “కాబట్టి ఎవరైతే అణువంత మంచిని చేసారో, వారు దానిని చూస్తారు. మరియు ఎవరైతే అణువంత చెడును చేసారో, వారు దానిని చూస్తారు.” [సూరహ్ అజ్జల్ జలాహ్99:7-8]

కూడగట్ట వలసిన పుణ్యఫలాలు చాలా ఉన్నాయి. కాబట్టి విలువ కట్టలేని మరియు ప్రత్యామ్నాయం లేని ఈ పది శుభదినాలలో వీలయినన్ని ఎక్కువ పుణ్యాలు సంపాదించుకోవలెను. చావు సమీపించక ముందే, సరైన సమయంలో ప్రతిస్పందించక, మంచి అవకాశాన్ని చేజార్చుకోక ముందే, ఏ ప్రార్థనలూ స్వీకరించబడని చోటుకు చేరుకోమని ఆదేశింపబడక ముందే, ఆశించుతున్న వానికి మరియు అతను ఆశించిన వాటికి మధ్య చావు అడ్డుపడక ముందే, నీ కర్మలతో సమాధిలో చిక్కుకోక ముందే మంచి పనులు, శుభకార్యాలు చేయటానికి త్వరపడవలెను.

గాఢాంధకారంతో నిండిన హృదయం గలవాడా, నీ హృదయాన్ని వెలుగుకిరణాలతో నింపి, మెత్తపరచే సమయం ఇంకా ఆసన్నం కాలేదా? ఈ పది శుభదినాలలో మీ ప్రభువైన అల్లాహ్ తరఫు నుండి వీస్తున్న చల్లటి దీవెనల ఆహ్లాదాన్ని కోల్పోవద్దు. అల్లాహ్ తను ఇష్టపడిన వారికి ఈ చల్లటి పవనాలు తప్పక స్పర్శించేటట్లు చేస్తాడు. అటువంటి పుణ్యాత్ములు తీర్పుదినాన ఆనందంగా, సంతోషంగా ఉంటారు. ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ను మరియు వారి కుటుంబాన్ని మరియు వారి సహచరులను అల్లాహ్ మరింతగా దీవించు గాక

 

దిల్ హజ్జ్ మాసపు పది దినాల ప్రత్యేకత

 

మొత్తం సంవత్సరంలోని ఇతర దినాల కంటే దిల్ హజ్జ్ మాసపు మొదటి పది దినాలు ఎలా విభిన్నమైనవి?

కాలాన్ని సృష్టించిన అల్లాహ్ కే సకల ప్రశంసలు చెందును. ఆయనే కొన్ని ప్రత్యేక సమయాలను ఇతర సమయాల కంటే శుభప్రదమైనవిగా మరియు కొన్ని ప్రత్యేక నెలలను, దినాలను, రాత్రులను ఇతర నెలల, దినాల, రాత్రుల కంటే శుభప్రదమైనవిగా చేసెను. ఈ శుభకాలములో తన దాసుల పై అల్లాహ్ చూపుతున్న ప్రత్యేక కారుణ్యం వలన వారి పుణ్యాలు అనేక రెట్లు గుణింపబడును. ఇది వారిని మరిన్ని పుణ్యకార్యాలు చేయటానికి ప్రోత్సహించి, అల్లాహ్ ను ఇంకా ఎక్కువగా ఆరాధించే ఆసక్తిని వారిలో కలిగించును. అలా ఎక్కువ పుణ్యాలు సంపాదించటానికి చేయవలసిన ప్రయత్నాలను ముస్లింలలో పునరుద్ధరించి, తన మరణాన్ని తద్వారా తీర్పుదినాన్ని ఎదుర్కొనటానికి తయారుగా ఉండేటట్లు చేయును.

ఈ ఆరాధనా కాలం అనేక శుభాలను తెచ్చుచున్నది. వాటిలో కొన్ని శుభాలు – తమ తప్పులను, పాపాలను సరిదిద్దుకుని ప్రాయశ్చతం చేసుకునే అవకాశాలు, తమ ఆరాధనలలోని మరియు ధర్మాచరణలలోని కొరతలను, లోపములను భర్తీ చేసుకునే అవకాశాలు. ఈ ప్రత్యేక సమయాలు కొన్ని ప్రత్యేక ఆరాధనలను కలిగి ఉంటాయి. వీటిని మనస్పూర్తిగా, చిత్తశుద్ధితో ఆచరించటం ద్వారా దాసులు తమ ప్రభువైన అల్లాహ్ కు దగ్గరయ్యే అవకాశాన్ని పొందుతారు. ఇంకా అల్లాహ్ తన ఇష్టానుసారం ప్రసాదించే ప్రత్యేక దీవెనలను, కరుణాకటాక్షాలను కూడా పొందుతారు. ఈ ప్రత్యేక నెలలలో, దినాలలో, ఘడియలలో వీలయినన్ని ఎక్కువ ఆరాధనలు చేస్తూ, అధిక పుణ్యాలు సంపాదించటానికి మరియు తన ప్రభువైన అల్లాహ్ సారూప్యాన్ని పొందటానికి గట్టిగా ప్రయత్నిస్తున్న వ్యక్తులే ఇహపరలోకాలలో సంతోషాన్ని, ఆనందాన్ని పొందుతారు. అల్లాహ్ ప్రత్యేక దీవెనల ప్రసరణ వలన, తాము భయంకరమైన నరకాగ్ని జ్వాలల నుండి సురక్షితంగా ఉన్నానని ఆశిస్తూ, సంతోషంతో ఉంటారు. (ఇబ్నె రజబ్, అల్ లతాయిఫ్, p.8)

ప్రతి ముస్లిం తమ జీవితపు విలువను తప్పకుండా గ్రహించవలెను. చనిపోయేలోగా అల్లాహ్ ను సాధ్యమైనంత ఎక్కువగా ఆరాధిస్తూ, అనేక పుణ్యాలు సంపాదించటానికి తీవ్రంగా ప్రయత్నించవలెను. దివ్యఖుర్ఆన్ లో అల్లాహ్ ఇలా ప్రకటిస్తున్నాడు:

“మరియు మీపై రూఢీ అయినది రానంత వరకు, మీ ప్రభువును ఆరాధించండి.” [సూరహ్ అల్ హిజ్ర్ 15:99] ముఫస్సిరీన్ (ఖుర్ఆన్ వ్యాఖ్యానకర్తలు) ఇలా తెలిపినారు: “రూఢీ అయినది రానంత వరకు అంటే ఖచ్చితమైన, నిస్సందేహమైన మరణము సమీపించనంత వరకు.”

ఆరాధనల కోసం ప్రత్యేకింపబడిన అటువంటి శుభసమయాలలో దిల్ హజ్జ్ మాసంలోని మొదటి పది దినాలు కూడా వస్తాయి. అల్లాహ్ వీటిని సంవత్సరంలోని మిగతా దినాల కంటే ఉత్తమమైనవిగా, ఉన్నతమైనవిగా ఎన్నుకొనెను. ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఒకసారి ఉపదేశించిన ఈ హదీథ్ ను వారి సహచరుడైన ఇబ్నె అబ్బాస్ రదియల్లాహు అన్హుమా ఇలా ఉల్లేఖించినారు: “మంచి పనుల (పుణ్యకార్యాల) ను అల్లాహ్ ఎక్కువగా ఇష్టపడే దినాలలో ఈ పది దినాలు కాకుండా వేరే దినాలేమీ లేవు.” అప్పుడు సహచరులు ఇలా ప్రశ్నించారు, “అల్లాహ్ కోసం ధర్మయుద్ధం చేయటం కంటేనా?” వారు ఇలా సమాధానమిచ్చినారు, “అల్లాహ్ కోసం ధర్మయుద్ధం చేయటం కూడా కాదు, అయితే తనను మరియు తన సంపదను అల్లాహ్ కోసం చేసే ధర్మయుద్ధంలో పూర్తిగా సమర్పించుకుని, ఖాళీ చేతులతో మరలి వచ్చినతను తప్ప” (సహీహ్ బుఖారీ హదీథ్ గ్రంథం, 2/457).

ఇబ్నె అబ్బాస్ రదియల్లాహు అన్హుమా ఉల్లేఖించిన ఇంకో హదీథ్ లో ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఇలా ఉపదేశించినారు: “బలిదానపు (ఖుర్బానీ) పది దినాలలో చేసే పుణ్యకార్యాల కంటే ఎక్కువ విలువైనదీ, ఉత్తమమైనదీ అల్లాహ్ దృష్టిలో మరేదీ లేదు.” అప్పుడు సహచరులు ఇలా ప్రశ్నించినారు, “అల్లాహ్ కోసం చేసే ధర్మయుద్ధం కంటేనా?” (దారిమి గ్రంథం, 1/357; అల్ ఇర్వాలో తెలుపబడినట్లు దీని ఉల్లేఖకుల పరంపర హసన్ వర్గీకరణలోనికి వచ్చును, 3/398).

ఈ పవిత్ర ఉపదేశాలు మరియు ఇటువంటివే ఇతర ఉపదేశాలు సూచిస్తున్న దానిని బట్టి, ‘సంవత్సరంలోని మిగిలిన అన్ని దినాల కంటే ఈ పది దినాలు ఎంతో ఉత్తమమైనవి’ అనటానికి ఎటువంటి సందేహామూ లేదు. ఇవి రమదాన్ నెలలోని చివరి పది దినాల కంటే కూడా ఉత్తమమైనవి. కాని రమదాన్ నెలలోని చివరి పది రాత్రులు తమలో వెయ్యి నెలల కంటే ఉన్నతమమైన లైలతుల్ ఖదర్ అనే రాత్రిని కలిగి ఉండటం వలన ఎంతో ఉత్తమమైనవి. అంటే సంవత్సరం మొత్తం దినాలలో దిల్ హజ్జ్ మాసపు మొదటి పది దినాలు మిగిలిన అన్ని దినాల కంటే ఎంతో ఉత్తమమైనవి మరియు సంవత్సరం మొత్తం రాత్రులలో రమదాన్ మాసపు చివరి పది రాత్రులు మిగిలిన అన్ని రాత్రుల కంటే. ఈ విధంగా వేర్వేరు వ్యాఖ్యానాల, ఉల్లేఖనల మధ్య సమతుల్యాన్ని, పరిష్కారాన్ని సాధించవచ్చును. (తఫ్సీర్ ఇబ్నె కథీర్, 5/412).

ఈ పది దినాలు ప్రత్యేకమైనవి అనటానికిఅనేక సాక్ష్యాధారాలు ఉన్నాయి:

అల్లాహ్ ఖుర్ఆన్ లో కొన్నిచోట్ల ఆ ప్రత్యేక పది దినాలపై ప్రమాణం చేసియున్నాడు. వేటిపైనైనా ప్రమాణం చేయటమంటే అది వాటి ప్రత్యేకతను, గొప్పతనాన్ని, ప్రయోజనాల్ని సూచిస్తుంది. దివ్యఖుర్ఆన్ లో అల్లాహ్ ఇలా ప్రకటిస్తున్నాడు: “ఉషోదయాల ప్రమాణంగా; పది రాత్రుల ప్రమాణంగా” [సూరహ్ అల్ ఫజర్ 89:1-2]. ఇక్కడ ఉషోదయాలంటే దుల్ హజ్జ్ లోని మొదటి పది దినాలని ఇబ్నె అబ్బాస్, ఇబ్నె అజ్జుబేర్, ముజాహిద్, ఇంకా ముందు తరం మరియు తర్వాత తరం వారు అభిప్రాయపడినారు. “ఇదే సరైన అభిప్రాయం.” అని ఇబ్నె కథీర్ తెలిపినారు (తఫ్సీర్ ఇబ్నె కథీర్, 8/413)పైన తెలిపిన సహీహ్ హదీథ్ లలో ఈ పది దినాలను ఇహపరలోకాలలో అత్యుత్తమమైన దినాలుగా ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ధృవీకరించినట్లు తెలుసుకున్నాం. ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఈ పది దినాల ప్రత్యేకతల మరియు హజ్ యాత్రికులు ఈ సమయంలో పవిత్ర కాబాగృహం దగ్గర చేస్తున్న ప్రత్యేక ఆరాధనల కారణంగా ఈ ఉత్తమ సమయంలో మంచి పనులు, పుణ్యకార్యాలు సాధ్యమైనంత ఎక్కువగా చేయాలని ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ప్రజలను ప్రోత్సహించినారు. ఈ మంచి సమయంలో తస్బీహ్ (“సుభహానల్లాహ్”), తహ్మీద్ (“అల్ హమ్దులిల్లాహ్”) మరియు తక్బీర్ (“అల్లాహ్ అక్బర్”) ఎక్కువగా ఉచ్ఛరించమని ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఉపదేశించినారు. అబ్దుల్లాహ్ ఇబ్నె ఉమర్ రదియల్లాహు అన్హుమా ఉల్లేఖించిన ఈ హదీథ్ లో ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఇలా ఉపదేశించినారు: “తను పుణ్యకార్యాలను అమితంగా ఇష్టపడే దినాలలో ఈ పది దినాలు కాకుండా అల్లాహ్ దృష్టిలో వేరే దినాలేమీ లేవు. కాబట్టి ఈ సమయంలో ఎక్కువగా తహ్లీల్ (లా ఇలాహ ఇల్లల్లాహ్), తక్బీర్ (అల్లాహ్ అక్బర్), తహ్మీద్ (అల్ హమ్దులిల్లాహ్) ఉచ్ఛరించవలెను” (అహ్మద్ హదీథ్ గ్రంథం, 7/224; అహ్మద్ షాకిర్ దీనిని సహీహ్ గా వర్గీకరించెను).ఈ పది విశిష్ట దినాలలో యౌమ్ అరఫాహ్ అంటే అరఫాహ్ దినం కూడా ఉన్నది. అల్లాహ్ ఇదే దినమున తన ధర్మాన్ని సంపూర్ణం చేసినాడు. ఈ ఉత్తమ దినమున ఉండే ఉపవాసము రెండు సంవత్సరాల పాపాలను ప్రక్షాళన చేయును.  ఈ ఉత్తమ దినాలలో యౌమ్ అన్నహర్ (బలిదానపు దినం అంటే ఖుర్బానీ దినం) కూడా ఉన్నది. ఇది సంవత్సరం మొత్తం దినాలలో అత్యుత్తమమైన దినం మరియు హజ్జ్ దినాలలో అత్యుత్తమమైన దినం. ఈ దినము ఇతర అన్ని దినాల మాదిరిగా కాకుండా ఆరాధనలను ప్రత్యేక పద్ధతిలో ఒక చోటికి చేర్చును. ఈ పది దినాలలో బలిదానపు దినం అంటే ఖుర్బానీ దినం మరియు హజ్జ్ దినాలు కూడా ఉన్నాయి.

ప్రశ్న: ఉద్ హియహ్ (బలిదానం ఖుర్బానీ) ఇవ్వాలనుకునే వ్యక్తి ఈ పది దినాలలో వేటినుండి దూరంగా ఉండవలెను?

సున్నహ్ ప్రకారం (ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం యొక్క ఉపదేశాల ప్రకారం) బలిదానం (ఖుర్బానీ) ఇవ్వాలనుకునే వ్యక్తి తన వెంట్రుకలను, గోళ్ళను కత్తిరించడం మరియు తన చర్మం నుండి దేన్నైనా సరే తొలగించడం మొదలైనవి ఈ దిల్ హజ్జ్ పది దినాల ఆరంభం నుండి బలిదానం సమర్పించే వరకు (ఖుర్బానీ చేసే వరకు) మానివేయవలెను.  ఎందుకంటే ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఇలా ఉపదేశించి ఉన్నారు: “దిల్ హజ్జ్ యొక్క క్రొత్త నెలవంక చూడగానే, మీలో ఎవరైనా ఉద్ హియహ్ (బలిదానం – ఖుర్బానీ) సమర్పించాలనుకుంటే, అది పూర్తి చేసే వరకు (పశుబలి పూర్తి చేసే వరకు) తన వెంట్రుకలను మరియు గోళ్ళను కత్తిరించడం మానివేయవలెను.” ఇంకో ఉల్లేఖన ప్రకారం ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఇలా తెలిపినట్లు నమోదు చేయబడినది: “అతను తన వెంట్రుకలు లేక చర్మం నుండి (దానిని అంటిపెట్టుకుని ఉన్న వాటిని) దేనినీ తొలగించకూడదు.” (నలుగురు ఉల్లేఖకులతో సహీహ్ ముస్లిం హదీథ్ గ్రంథంలో నమోదు చేయబడినది, 13/146)

ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం యొక్క ఈ ఆదేశాలు ఒక దానిని తప్పని సరిగా చేయమంటున్నాయి (ఖుర్బానీని). ఇంకా వారి యొక్క నిషేధాజ్ఞలు ఇంకో దానిని (వెంట్రుకలు, గోళ్ళు కత్తిరించటాన్ని) హరామ్ (ఎట్టి పరిస్థితులలోను చేయకూడదు) అని ప్రకటిస్తున్నాయి. సరైన అభిప్రాయం ప్రకారం ఈ ఆదేశాలు మరియు నిషేధాజ్ఞలు బేషరతుగా మరియు తప్పించుకోలేనివిగా ఉన్నాయి. అయితే, ఎవరైనా వ్యక్తి ఈ నిషేధించిన వాటిని కావాలని చేసినట్లయితే, అతను వెంటనే అల్లాహ్ యొక్క క్షమాభిక్ష అర్థించవలెను. అతని బలిదానం(ఖుర్బానీ) స్వీకరించబడును. అంతే కాని దానికి ప్రాయశ్చితంగా అదనపు బలిదానం (ఖుర్బానీ) సమర్పించుకోవలసిన అవసరంలేదు; హాని కలిగిస్తున్న కారణంగా ఉదాహరణకు చీలిపోయిన గోరు బాధపెట్టటం, వెంట్రుకలున్నచోట గాయం కావటం మొదలైన అత్యవసర పరిస్థితుల వలన కొన్ని వెంట్రుకలు లేక గోరు తొలగించవలసి వస్తే, అటువంటి వారు వాటిని తొలగించవచ్చును. అలా చేయటంలో ఎటువంటి తప్పూ, పాపమూ లేదు.  ఇహ్రాం స్థితి ఎంతో ముఖ్యమైనదప్పటికీ, వెంట్రుకలు లేక గోళ్ళు వదిలివేయటం వలన హాని కలుగుతున్నట్లయితే, వాటిని కత్తిరించటానికి అనుమతి ఇవ్వబడినది. దిల్ హజ్జ్ మాసపు మొదటి పది దినాలలో స్త్రీలు గాని, పురుషులు గాని తమ తల వెంట్రుకలను కడగటంలో ఎటువంటి తప్పూ లేదు. ఎందుకంటే ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాాహు అలైహి వసల్లం వాటిని కత్తిరించటాన్నే నిరోధించినారు గాని వాటిని కడగటాన్ని నిరోధించలేదు.

వెంట్రుకలు లేక గోళ్ళు తీయటం పై ఉన్న నిషేధం వెనుక ఉన్న వివేచన ఏమిటంటే బలిదానం సమర్పిస్తున్నతని అల్లాహ్ కు దగ్గర కావాలనుకుని చేస్తున్న ఈ పశుబలి వంటి కొన్ని ధర్మాచరణలు, హజ్జ్ లేక ఉమ్రా యాత్రలో ఇహ్రాం స్థితిలో ఉన్నవారితో సమానం. కాబట్టి వెంట్రుకలు, గోళ్ళు తీయటం వంటి కొన్ని ఇహ్రాం స్థితిలోని నిబంధనలు పశుబలి ఇస్తున్న వారికి కూడా వర్తిస్తాయి. దీనిని పాటించటం వలన అల్లాహ్ అతనిని నరకాగ్ని నుండి విముక్తి చేస్తాడని ఒక ఆశ.  అల్లాహ్ యే అత్యుత్తమమైన జ్ఞానం కలిగినవాడు.

ఒకవేళ ఎవరైనా దుల్ హజ్జ్ నెలలోని మొదటి పది దినాలలో ఉదియహ్ (బలిదానం) ఇవ్వాలనే సంకల్పం లేకపోవటం వలన తన వెంట్రుకలు లేక గోళ్ళు తీసి, ఆ తర్వాత ఉదియహ్ ఇవ్వాలని నిర్ణయించుకున్నట్లయితే, ఆ క్షణం నుండి అతను వెంట్రుకలు లేక గోళ్ళు తీయకుండా ఉండవలెను.

కొందరు స్త్రీలు దుల్ హజ్జ్ లోని మొదటి పది దినాలలో తమ వెంట్రుకలను కత్తిరించుకునేందుకు వీలుగా, తమ బలిదానాన్నిచ్చే బాధ్యతను తమ సోదరులకు లేక కొడుకులకు అప్పగిస్తారు. ఇది సరైన పద్ధతి కాదు. ఎందుకంటే, బలిదానం సమర్పిస్తున్న వారికే ఈ నిబంధన వర్తిస్తుంది – అసలు పశుబలిని పూర్తి చేసే బాధ్యత ఇతరులకు అప్పగించినా, అప్పగించకపోయినా. ఎవరికైతే ఆ బాధ్యత ఇవ్వబడినదో వారికి ఈ నిబంధన వర్తించదు. స్వయంగా ఇష్టపడి ఇతరుల పశుబలి చేస్తున్నా లేక ఇతరులు తమకు అప్పగించిన బాధ్యతను పూర్తి చేస్తున్నా, అటువంటి వారి పై  ఈ నిషేధము వర్తించదు.

ఇంకా, ఈ నిబంధన బలిదానం (ఖుర్బానీ) చేస్తున్నతని పైనే ఉంటుంది గాని అతని భార్యాబిడ్డలకు వారు కూడా వేరుగా బలిదానం(ఖుర్బానీ) చేస్తున్నట్లయితేనే తప్ప వర్తించదు. ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం తమ కుటుంబం తరఫున బలిదానం సమర్పించేవారు కాని వారిని తమ వెంట్రుకలు, గోళ్ళు తీయకుండా ఈ నిబంధనలు పాటించమని ఆదేశించినట్లు ఎక్కడా సాక్ష్యాధారాలు లేవు.

ఎవరైనా బలిదానం(ఖుర్బానీ) సమర్పించాలని నిశ్చయించుకుని, ఆ తర్వాత హజ్జ్ యాత్ర చేయటానికి నిర్ణయించుకున్నట్లయితే, వారు ఇహ్రాం స్థితిలో ప్రవేశించేటప్పుడు వెంట్రుకలు గాని గోళ్ళు గాని తీయకూడదు. ఎందుకంటే ఇహ్రాం స్థితిలో ప్రవేశించేటప్పుడు అవసరమైనప్పుడు వెంట్రుకలు లేక గోళ్ళు తీయటమనేది సాధారణ సమయాలలో మాత్రమే పాటించే ఒక సున్నహ్ అంటే ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం యొక్క ఆచారం. కాని ఒకవేళ “తమత్తు” పద్ధతి ప్రకారం హజ్జ్ చేస్తున్నట్లయితే, [ఉమ్రా పూర్తి చేసి, ఇహ్రాం స్థితి నుండి బయటకు వచ్చి, మరల హజ్జ్ కోసం క్రొత్తగా ఇహ్రాం స్థితిలో ప్రవేశించేవారు], ఉమ్రా పూర్తి చేసిన తర్వాత తన వెంట్రుకలను చిన్నగా కత్తిరించకోవలెను. ఎందుకంటే వెంట్రుకలు తీయటమనేది ఉమ్రాలోని ఒక ఆచరణ.

పైన తెలిపిన హదీథ్ లో బలిదానం(ఖుర్బానీ) ఇచ్చేవారికి వర్తించే నిబంధనలన్నీ తెలియజేయబడినవి. సుగంధద్రవ్యాల వాడకంలో లేక భార్యతో సంభోగం చేయటంలో లేక కుట్టబడిన దుస్తులు ధరించటంలో ఎటువంటి నిషేధాజ్ఞలు లేవు. అల్లాహ్ కే ప్రతిదీ తెలియును.

ఈ పది దినాలలో ఆచరించవలసిన ఆరాధనా పద్ధతులు: అల్లాహ్ తరఫు నుండి ఈ పది దినాలు తన దాసుల వైపునకు ఒక గొప్ప దీవెనగా గ్రహించవలెను. మంచి  పనులలో, శుభకార్యాలలో, దానధర్మాలలో చైతన్యవంతంగా, క్రియాత్మకంగా పాల్గొనటం ద్వారా వీటికి విలువనిచ్చినట్లగును. ఈ దీవెనకు తగిన ప్రాధాన్యతనివ్వటం ముస్లింల కనీస బాధ్యత. పూర్తి ఏకాగ్రతతో, వివిధ దైవారాధనలలో ఎక్కువ సమయం గడపటానికి తీవ్రంగా ప్రయత్నిస్తూ ఈ పది దినాలలో వీలయినన్ని ఎక్కువ పుణ్యాలు సంపాదించటానికి స్వయంగా తనను తాను అంకితం చేసుకోవలెను. మంచి పనులు చేయటానికి మరియు వివిధ ఆరాధనలు చేయటానికి ప్రసాదించబడిన రకరకాల అవకాశాలు కూడా అల్లాహ్ తన దాసులపై అవతరింపజేసిన ప్రత్యేక దీవెనలలోనికే వస్తాయి.  ఈ శుభకార్యాల ద్వారా ముస్లింలు ఎల్లప్పుడూ చైత్యవంతంగా, క్రియాత్మకంగా మరియు నిరంతరాయంగా తమ అల్లాహ్ ను ఆరాధించటానికి అవకాశం ఉన్నది.

క్షమాగుణం & సహనశీలత్వం (Patience & Forgiveness)

friends) →

క్షమాగుణం & సహనశీలత్వం (Patience & Forgiveness)

 

క్షమాగుణం & సహనశీలత్వంالعفو والتسامح

عَنْ عَاﺋِـشَةَ رضى الله عنها أَنَّهَا قَالَتْ : مَا خُيِّرَ رَسُوْلُ اللهِ ^  بَيْنَ أَمْرَيْنِ ﺇِلاَّ أَخَذَ أَيْسَرَهُمَا مَا لَـمْ يَكُنْ ﺇِثْماً ، فَإِنْ كَانَ ﺇِثْماً كَانَ أَبْعَدَ النَّاسِ مِنْهُ ، وَ مَا اَنْتَقَمَ رَسُولُ اللهِ ^ لِنَفْسِهِ ﺇِلاَّ أَنْ تُنْتَهَكَ حُرْمَةُ اللهِ فَيَنْـتَـقِمُ ِللهِ بِهَا (رواه البخارى)

అన్ ఆయిషత  రదియల్లాహు అన్హా  అన్నహా ఖాలత్ – మా ఖుయ్యిర ర్రసూలుల్లాహి సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం,  బైన అమరైని, ఇల్లా అఖద ఐసర హుమా మాలమ్ యకున్ ఇథ్మన్, ఫఇన్ కాన, ఇథ్మన్, కాన అబ్ అదన్నాసి మిన్హు, వమా అన్ తఖమ రసూలుల్లాహి సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం లినఫ్ సిహి, ఇల్లా అన్ తున్ తహక, హుర్ మతుల్లాహి ఫయన్ తఖిము లిల్లాహి బిహా” రవాహ్ బుఖారి మరియు ముస్లిం.

తాత్పర్యం:- అన్ =ఉల్లేఖన, ఆయిషత  రదియల్లాహు అన్హా = ఆయిష అనే పేరు గల ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం యొక్క భార్య, అన్నహా, ఖాలత్ = ఖచ్ఛితంగా ఆవిడ చెప్పారు, మా ఖుయ్యిర = ఎన్నుకునేవారు కాదు,  రసూలుల్లాహి సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం = ప్రవక్త, బైన = మధ్య, అమరైని = రెండు విషయాల, ఇల్లా = కాని (తప్పక), అఖద = ఎన్నుకున్నారు, ఐసర హుమా = ఆ రెండు విషయాలలో తేలికైనది (సులభమైనది), మాలమ్ యకున్ = అప్పటివరకు జరగకపోవటం,  ఇథ్మన్ = అపరాథం, ఫఇన్ = కాని,  కాన = జరగటం , ఇథ్మన్ = అపరాధం, కాన = ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లమ్) ఉండేవారు, అబ్ అదన్నాసి = ప్రజలలో అందరికంటే దూరంగా, మిన్హు = దానినుండి , వ = మరియు ,  మా ఇన్ తఖమ = ప్రతీకారం తీసుకోలేదు, రసూలుల్లాహి = ప్రవక్త,  సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం  = అల్లాహ్ ఆయనను ఉన్నతస్థానానికి చేర్చుగాక, లి నఫ్ సిహి = తనకోసం, ఇల్లా = కాని, అన్ తున్ తహక = నష్టం కలిగించటం, హుర్ మతుల్లాహి = అల్లాహ్ ద్వారా నిషేధించబడినవి, ఫయన్ తఖిము = వారు ప్రతీకారం తీసుకునేవారు, లిల్లాహి బిహా = కేవలం అల్లాహ్ కోసం. సహీబుఖారి మరియు సహీముస్లిం హదీథ్ గ్రంథాలలో రికార్డుచేయబడినది.

అనువాదం:- ఆయిష రదియల్లాహు అన్హా  ఇలా ఉల్లేఖించారు – ఎప్పుడైనా ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం రెండు విషయాలలో ఏదో ఒకటి ఎన్నుకునే అవకాశం ఉన్నట్లైతే, అపరాధం (దైవశాసనానికి వ్యతిరేకం) కానంతవరకు వారు తేలికైన విషయాన్నే ఎంచుకునేవారు. కానీ ఒకవేళ అది అపరాధమైనదైతే (దైవశాసనానికి వ్యతిరేకమైన విషయమైతే), ప్రజలందరిలోను ఆయనే దానికి ఎక్కువ దూరంగా ఉండేవారు. ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం తన (వ్యక్తిగత కారణాల) కోసం ఎప్పుడూ ఏ విషయంలోనూ ప్రతీకారం తీర్చుకోలేదు. కానీ ఎప్పుడైతే అల్లాహ్ యొక్క ఆదేశాలకు నష్టం కలుగుతుందో అటువంటి సందర్భాలలో వారు అల్లాహ్ కోసం ప్రతీకారం తీర్చుకునే వారు. [బుఖారి మరియు ముస్లిం ]

వివరణ:- ఇస్లాం సౌలభ్యతకు, తద్వారా శాంతికీ, సహనానికి ఉదాహరణ అని ఈ హదీథ్ తెలియపర్చుచున్నది. ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఎప్పుడూ ఉత్తమమైన విషయాలనే బోధించారు. అపరాధపు గుర్తులు ఏమాత్రం కనిపించినా మిగతా వారందరి కంటే ముందుగా అటువంటి విషయాలకు దూరమయ్యేవారు. అదే విధంగా ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం తనపై జరిగిన ఏవిధమైన హింసాయుత సంఘటనకు, అందులో పాల్గొన్నవారిపై ఎప్పుడూ ప్రతీకారం తీర్చుకోలేదు. పైగా వారిని శిక్షించే అవకాశమున్నా  వారిని క్షమించి వదిలివేసారు. తన పై కత్తి దూసి దుర్భాషలాడిన అరబ్ ఎడారి వాసినీ, తన మెడలో కండువా (అంగవస్త్రం)వేసి – కనుగ్రుడ్లు ఉబికి వచ్చేటంత విపరీతంగా చుట్టి (మెలివేసి), గుంజి, తన ప్రాణాలు తీయాలని ప్రయత్నించిన మరో వ్యక్తినీ క్షమించి వదిలివేయడం – ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం యొక్క క్షమాగుణానికి, సహనానికి ప్రతీకలు.

అల్లాహ్ యొక్క పవిత్రతకు, ఔన్నత్యానికీ, గౌరవానికీ భంగం కలిగించిన వారి విషయంలో అల్లాహ్ కోసం తప్ప తన వ్యక్తిగత కారణాలకోసం ఎప్పుడూ ఎవరిపైనా ప్రతీకారం తీర్చుకోని కరుణామూర్తి ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం అని పై ఉదాహరణలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి.

ఈ హదీథ్ అమలు చేయడం వలన కలిగే లాభాలు :-

  1. ఇస్లాం – అపరాధం (అల్లాహ్ శాసనానికి వ్యతిరాకం) కానంతవరకూ, అన్ని విషయాల్లోనూ సౌలభ్యానికీ, సహనానికీ పెద్దపీట వేసే ధర్మం అని గమనించాలి
  2. క్షమాగుణం, సహనం ముస్లింలలో సామరస్యానికీ, భ్రాతృత్వానికీ దారి తీస్తాయి.
  3. క్షమాగుణం, సహనం, ఓర్పు పాటించడంలో  ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ను  ఉదాహరణగా తీసుకోవాలి.
  4. విశ్వాసులలో ఇతరులను క్షమించే గుణం కలవారు, సహనశీలురు అల్లాహ్ వద్ద గొప్ప ప్రతిఫలం పొందుతారనే విషయాన్ని గర్తుంచుకోవాలి.
  5. క్షమాగుణం, సహనశీలత అనేవి మానవహక్కులకు సంబంధించినవే కానీ, భగవద్దత్తమైన (Divine Rights) హక్కులు కావు అని గమనించండి.
  6. క్షమాగుణం, సహనశీలత అనేవి చేతగానితనం, బలహీనత, పిరికితనం వల్ల బయటపడే గుణాలు కావు. కేవలం అల్లాహ్ వద్ద ప్రతిఫలం పొందే ఆకాంక్ష మాత్రమే వాటిని ప్రేరేపిస్తుంది.
  7. చెడును వ్యతిరేకించకపోవడం క్షమాగుణం, సహనశీలత కానేకావు.

హదీథ్  ఉల్లేఖించినవారి పరిచయం :- ఆయిషత  రదియల్లాహు అన్హా  విశ్వాసులందరికీ తల్లిలాంటివారు, ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం భార్యలలో ఒకరు. వీరు అబూబకర్ సిద్ధీఖ్ రదియల్లాహు అన్హు కుమార్తె. ఇస్లాం కు సంబంధించిన విషయంలో వీరు ఒక గొప్ప విద్యావేత్త (ఫఖీ) గానూ, నిష్ణాతురాలిగానూ పేరు గాంచారు. ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం హదీథులలో చాలా వరకు వీరు ఉల్లేఖించినవే.

 

ఉపవాసపు నిబంధనలు – Rules of Fasting

ఉపవాసపు మూల స్థంభములు:

  1. ఉపవాసపు సంకల్పము.
  2. ఉపవాసమును భంగపరిచే వాటి నుండి వేకువజాము నుండి సూర్యాస్తమయము వరకు వేచి వుండుట.

ఉపవాసపు నిబంధనలు:-

  1. ముస్లిం అయి వుండాలి.
  2. యుక్త వయసుకు చేరి వుండాలి.
  3. బుద్ధి గలవాడై ఉండాలి (పిచ్చి వాడుగాని మతి స్థిమితము లేని వాడై వుండారాదు.)
  4. బాటసారి కోసం ఉపవాసం తప్పని సరికాదు.
  5. ఇది స్త్రీలకు  పరిమితము – బహిష్టు వచ్చిన సమయమున ఉపవాసము ఉండరాదు.

ఉపవాసము సరియగునకునిబంధనలు:-

  1. ఇస్లాం స్వీకరించుట
  2. ముందు నుంచే (వాజిబ్) ఉపవాసములు సంకల్పము చేయుట
  3. బుద్ది కలిగి ఉండుట.
  4. ఉపవాసము భంగపరిచే వాటి గురించి తెలిసి ఉండుట.
  5. బహిష్టు రాకుండా ఉండుట మరియు ప్రసవించిన తర్వాత శుభ్రతపొందుట.

ఉపవాసపువిధానంమరియుసున్నతులు :- ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు ఆలైహి వసల్లం ఇలా ఉద్బోదించారు “ ప్రజలు ఇఫ్ తార్ తొందరగా చేయుట వలన శుభాలు పొందుతారు. (బుఖారి & ముస్లిం)

ఇఫ్తార్ముందుదుఆచేయుట:-ఉపవాసము ఉన్నవారు ఇఫ్ తార్ కి ముందు చేసే దుఆ రద్దు చేయబడదు.

రమదాన్ ప్రత్యేకంగా శ్రద్ధగా చేయవలసినశుభకార్యాలు:-

  1. సహరీ చివరి ఘడియలలో చేయవలెను.
  2. అధికంగా నఫిల్ సలాహ్ చేయవలెను
  3. ఖుర్ ఆన్ పఠనము  చాలా ఎక్కువగా చేయవలెను
  4. ఉమ్రా చేయవలెను
  5. తరావీహ్ సలాహ్ చేయవలెను
  6. ఎతెకాఫ్ లో కూర్చో వలెను.
  7. పుణ్యకార్యములు చాలా ఎక్కువగా చేయవలెను

ఉపవాసములోచేయకూడనిపనులు:-

  1. గర్ గరా చేయుట గొంతు వరకూ నీళ్ళు వెళ్ళ నివ్వుట లేదా ముక్కులు నీరు లోపలకు పీల్చుట.
  2. అబద్ధము  చెప్పుట, చాడీలు చెప్పుట, అశ్లీల మాటలు మాట్లాడుట.
  3. అశ్లీల పనులను ప్రోత్సహించుట ఉదా: టివి చూడుట, పాటలు వినుట మొదలైనవి.

పైన తెలిపిన వాటి నుండి మిమ్మల్ని మీరు తప్పక కాపాడుకోవలెను.

ఎలాంటిపరిస్థితులలోఉపవాసములేకుండాఉండవచ్చును :-

  1. ప్రయాణము కారణముగా
  2. అనారోగ్యము కారణముగా
  3. ఎవరినైనా ప్రాణాపాయము నుండి కాపాడుట కొరకు, గర్భిణి స్త్ర్రీ లేదా పాలు ఇచ్చే తల్లి. (వీరు తమ ఉపవాసములను తర్వాత పూర్తి చేసూకోవలెను.)

ఉపవాసమునుభంగపరిచేవి :-

  1. తినుట, త్రాగుట, ఇటువంటి ఏ పనైనా
  2. భార్యతో కలియుట
  3. బలవంతంగా వాంతి చేయుట
  4. అశ్లీల మాటలు, లేదా చేష్టలు లేదా టివి చూచుట వలన మనీ వెలువడుట
  5. స్త్రీకి మాసపు నెత్తురు లేదా గర్భిణీ స్త్రీకి నెత్తురు రావడంవలన
  6. ఎక్కువగా నెత్తురు పొవుట లేదా తీయుట
  7. ఉపవాసాన్ని  ఉపసంహరించుకున్నట్లు సంకల్పము చేసుకొనుట (అతను తినకపొయిన త్రాగకపొయినా కూడా)

పైన తెలుపబడిన ఉపవాసమును భంగపరిచే కార్యములు ప్రతి ముస్లింనకు తెలిసి వుండవలెను.

ఉపవాసములకుబదులు:-

రమదాన్ మాసములో ఒకవేళ ఏవైనా దినములలో ఉపవాసము పాటించని యెడల, ఎన్ని రోజులు ఉపవాసం పాటించలేదో అన్ని రోజుల పాటు ఆ తర్వాత అయినా తప్పక ఉపవాసం ఉండవలెను. ఎవరైనా రమదాన్ మాసములో ఉపవాస సమయంలో భార్యతో కలిసిన యెడల అతను

  1. ఒక బానిసను విముక్తి చేయాలి.
  2. లేనిచో ఎకధాటిగా రెండు మాసములు ఉపవాసములు ఉండవలెను.
  3. లేనిచో అరవై బీద ముస్లింలకు భోజనము పెట్టవలెను

 

ماه شعبان كى فضيلت اورشب برات كى حقيقت

ماہ شعبان کی فضیلت او رشب برات کی حقیقت ماہِ شعبان کی فضيلت يہ شعبان کا مہينہ ہے ،مہينوں سے متعلق اللہ تعالی ارشاد فرماتا ہے: (( إ ن عدة الشهور عند الله اثنا عشر شهراًفي کتاب الله يوم خلق السموات والارض منها اربعة حرم)) (سورة توبہ 36) مہينوں کی گنتی اللہ کے نزديک کتاب اللہ ميں بارہ کی ہے ،اسي دن سے جب سے آسمان وزمين کو اس نے پيدا کيا ہے ان ميں سے چار حرمت وادب کے ہيں ،، ابتداء آفرينش سے ہی اللہ تعالی نے بارہ مہينے مقرر فرمائے ہيں جن ميں چار حرمت والے ہيں اور وہ چار مہينے يہ ہيں :رجب، ذو القعدة ،ذوالحجة اور محرم بعض مہينے کی فضيلت اور اہميت کتاب وسنت سے ثابت ہے جيسے ماہِ رمضان ،ذوالحجة و محرم اور شعبان وغيرہ ،مگر ماہ شعبان کی فضيلتوں کو کچھ لوگوں نے اسقدر بڑھ چڑھ کر بيان کرنا شروع کرديا کہ ان فضيلتوں کے سامنے ماہ رمضان کی فضيلتيں کم نظر آنے لگيں.ماہ شعبان کی فضيلت سے متعلق چند صحيح احاديث ملاحظہ فرمائيے: عائشہ رضی اللہ عنہا فرماتی ہيں کہ :رسول اللہ صلی اللہ عليہ وسلم جب روزہ رکھنے لگتے تھے تو ہم کہتے تھے کہ اب افطار نہيں کريں گے، اور جب روزہ رکھنا چھوڑديتے تھے تو ہم کہتے تھے کہ اب روزہ نہيں رکھيں گے.اور ميں نے نہيں ديکھا کہ رسول اللہ عليہ وسلم نے رمضان کے علاوہ کسی مہينہ ميں مکمل ايک ماہ روزہ رکھاہو، اور ميں نے نہيں ديکھا کہ آپ صلی اللہ عليہ سلم رمضان کے بعد شعبان مہينہ سے زيادہ کسي مہينہ ميں روزہ رکھتے ہوں،، (بخاري کتاب الصوم باب:52حديث:736) انہيں سے مروی ہے وہ فرماتی ہيں کہ ميں نے نبی صلی اللہ عليہ وسلم کو نہيں ديکھاکہ شعبان سے زيادہ(رمضان کے بعد) کسی مہينہ ميں روزہ رکھتے ہوں،چند دن چھوڑ کر پورے ماہ روزہ رکھتے تھے،، ( ترمذی کتاب الصوم باب:37حديث: 736) انہيں سے مروی ہے کہ نبی کريم صلي اللہ عليہ وسلم مہينوں ميں سب سے زيادہ شعبان ميں روزہ رکھناپسند کرتے تھے اور ساتھ ہی رمضان کو بھی ملا ليتے ،، (ابو داؤد کتاب الصوم باب:57حديث:2431) اسی طرح ام سلمہ رضي اللہ عنہا سے مروی کہ ميں نے نبی صلي اللہ عليہ وسلم کو شعبان اور رمضان کے علاوہ کسی اور دو مہينے ميں مسلسل روزہ رکھتے ہوئے نہيں ديکھا ،،(ترمذی کتاب الصوم باب:37حديث:736) شب برات کی حقيقت (( انا انزلننه في ليلة مباركة انا کنا منذرين فيها يفرق کل امر حکيم)) (الدخان : 3,4 ) ” تحقيق ہم نے وہ کتاب بابرکت رات ميں اتاری ہے بے شک ہم لوگوں کو ڈرائيں گے اسي رات ميں تمام باحکمت امور کی تفصيل کی جائے گی “ ليلۃ مبارکہ کی تشريح اس آيت کی تفسير ميں مفسرين کے دو قول ہيں بعض کے نزديک ليلۃمبارکہ سے مراد ليلۃالقدر ( جو رمضان ميں آتی ہے) اور بعض کے نزديک شب برات ہے ((قيل سميت ليلة البراۃ لان براتين براۃ الاشقياءمن الرحمن وبراۃ الاولياءمن الخذلان)) (غنیۃ الطالبين : 192/1( شب برات اس لئے نام رکھا گيا کہ اس ميں دو نجاتيں ہيں ايک نجات بدبختوں کی عذاب الہي سے ، دوسری نجات اولياءاللہ کی رسوائي و ذلت سے (( قال قتادة وابن زيد هي ليلة القدر انزل الله القرآن في ليلة القدر قيل هي ليلة النصف من شعبان)) (معالم خازن : 143/5 ) ((وعن بعض هي ليلة النصف من شعبان)) (جامع البيان : 420) ((هي ليلة القدر او ليلة النصف من شعبان نزل فيها من ام الکتاب من السماءالسابعة الي السماءالدنيا والجمهور علي الاول کذا في المدارک)) (جلالين : 410 ) مذکورہ عبارات ميں بعض نے ليلۃ مبارکۃ سے مراد ليلۃ القدر بھی ليا ہے اور بعض نے شب برات ( پندرہ شعبان ) مراد ليا ہے تفسير صاوی ميں ہے : ((هي ليلة النصف من شعبان هو قول عکرمة وطاتفة وجه بامور منها ان ليلة النصف من شعبان لها اربعة اسماءليلة المباركة وليلة البراة وليلة الرحمة وليلة الصک ومن افضل العبادة فيها)) (حاشيہ جلالين : 410 ) تفسير صاوی ميں ہے کہ ليلۃ سے مراد شب برات ہے يہ مسلک عکرمہ اور ايک دوسرے گروہ کا ہے اس کی توجيہ يہ بيان فرمائی ہے کہ ليلۃ مبارکۃ کے چار نام ہيں : 1 ليلة مباركة 2 ليلة الرحمة 3 ليلة البراة 4 ليلة الصك اور اس ميں عبادت کی بڑي فضيلت ہے- امام شوکانی فتح القدير ميں رقمطراز ہيں کہ ليلۃ مبارکہ سے مراد ليلۃ القدر ہے اور اس کے چار نام ہيں : ليلة مباركة، ليلة البراة ، ليلة الصک ، ليلة القدر- امام شوکانی فرماتے ہيں کہ : جمہور کا مسلک بالکل صحيح ہے -کہ ليلہ مبارکہ سے مراد ليلۃالقدر ہے ، شب براۃ نہيں ہے کيونکہ اللہ تعالی نے اس جگہ اجمال سے بيان فرمايا اور سورۃ القدر ميں بيان فرمايا کہ : ((انا أنزلنه في ليلة القدر )) يعني قرآن مجيد رمضان المبارک ميں ليلۃ القدر کو نازل کيا گيا ، جس کو اس جگہ ليلۃمبارکۃسے تعبير فرمايا ہے اس وضاحت کے بعد کوئي شبہ باقي نہيں رہا فتح القدير ميں ہے کہ : ” حضرت عطيہ ابن اسود رضي اللہ عنہ نے عبداللہ بن عباس رضي اللہ عنہ سے سوال کيا کہ ميرے دل ميں ان تين آيتوں کے بارے ميں شک ہے کہ اس سے کيا مراد ہے 1 . رمضان کا وہ مہينہ جس ميں قرآن مجيد نازل کيا گيا 2 . بے شک ہم نے قرآن کو ليلۃ القدر ميں نازل کيا ہے 3 . بے شک ہم نے قرآن کو ليلۃ مبارکہ ميں نازل کيا ہے حضرت عبداللہ بن عباس رضي اللہ عنہ نے جواب ديا کہ قرآن رمضان ميں ليلۃالقدر کو نازل کيا گيا اور اسی کا نام ليلۃمبارکہ ہے تفسير کبير ميں ہے : ((القائلون بان المراد من الليلة المذکورة في هذه الاية هي ليلة النصف من شعبان فما رأيت لهم دليلا يقول عليه)) يعني جو لوگ کہتے ہيں کہ ليلۃمبارکۃ سے مراد شب برات ہے ان کے پاس کوئی دليل نہيں ہے تفسير ابن کثير ميں ہے کہ : ((من قال انها ليلة النصف من شعبان فقد ابعد النجحة فان نص القرآن إنها في رمضان)) جس نے کہا کہ ليلۃ مبارکہ سے مراد شب برات ہے اس نے دور کی بات کہی کيونکہ نصِ قرآن سے ثابت ہے کہ وہ رمضان ميں ہے ( تفسير ابن کثير137/2 ) تحفۃ الاحوذی ميں ہے کہ تو جان لے بے شک آيت : ((انا انزلنه في ليلة مباركة)) ليلۃمبارکہ سے مراد جمہور کے نزديک ليلۃ القدر ہے بعض اسے شب برات سمجھتے ہيں جمہور کا مسلک صحيح ہے بعض اسلاف کا خيال ہے کہ ليلۃ مبارکہ سے مراد شب برات ہے ليکن يہ قول نصوص قرآن کے مخالف ہے کيونکہ قرآن کا نزول رمضان ميں ليلۃ القدر ميں ہے لہذا ليلۃمبارکہ سے مراد بھی ليلۃ القدر ہے اس طرح آيات ميں کوئی اختلاف نہيں ہے شبِ برات کی احاديث اور ان کی حيثيت : 1:حديث عائشہ رضی اللہ عنہا : جامع ترمذي ميں ہے ( ترجمہ بے شک اللہ تعالی شب برات کو آسمان دنيا پر نزول فرماتے ہيں اور بنی کلب کی بکريوں کے بالوں سے زيادہ گناہ گاروں کو معاف فرماتے ہيں امام ترمذي رحمہ اللہ فرماتے ہيں کہ ميں نے حضرت امام محمد بن اسماعيل بخاری رحمہ اللہ سے سنا وہ اس حديث کو ضعيف قرار ديتے ہيں کيونکہ حجاج سے يحيی اور يحيی سے عروہ کا سماع ثابت نہيں ہے لہذا حديث منقطع ہے 2 :حديث حضرت معاذ بن جبل رضی اللہ عنہ : ((يطلع الله الي جميع خلقه ليلة النصف من شعبان فيغفره لجميع خلقه الا لمشرک او مشاحن)) (طبرانی ، ابن ماجہ ، صحيح ابن حبان فی سندہ عند ابن ماجہ ابن لہيعۃ وھو ضعيف ) ” شب برات کو اللہ تعالی اپنی تمام مخلوق کی طرف ديکھتے ہيں ، مشرک و کينہ پرور کے ماسوا ہر ايک کو معاف فرماتے ہيں اس روايت ميں ابن لہيعۃ راوي ضعيف ہے “ :3حديث عبداللہ بن عمر رضی اللہ عنہ : ((يطلع الله عزوجل الي عامة ليلة النصف من شعبان فيغفره لعبادہ الا اثنين مشاحن وقاتل النفس ، قال المنذري رواہ احمد باسناده))’’ شب برات کو اللہ تعالی کينہ پرور اور قاتل کے سوا ہر ايک کو معاف فرماتے ہيں ‘‘ علامہ امام منذری رحمہ اللہ نے فرمايا کہ امام احمد رحمہ اللہ نے اس کو ضعيف سے روايت کيا ہے – 4 :حديث کثير بن مرۃ رضی اللہ عنہ : ” في ليلة النصف من شعبان يغفر الله عزوجل لاهل الارض الا مشرک او مشاحن قال المنذري رواہ اليه قي وقال هذا مرسل جيد “ امام منذری رحمہ اللہ نے کہا ہے کہ امام بيہقی نے روايت کر کے فرمايا کہ يہ روايت بہت مرسل ہے 5 :حديث حضرت علی رضی اللہ عنہ : ابن ماجہ جب شب پندرہ شعبان ( شب برات ) ہوتی ہے تو رات کو قيام کرو اور دن کو روزہ رکھو بے شک اللہ تعالي غروب شمس کے وقت آسمان دنيا پر نزول فرماتا ہے ارشاد ہوتا ہے کہ ہے کوئی بخشش مانگنے والا ، اس کو بخش دوں گا ، کوئی رزق لينے والا ہے اسے ميں رزق دوں گا ، کوئی مصيبت زدہ ہے اس کی مصيبت کو دور کروں گا ، کوئی فلاں فلاں حاجت والا ہے طلوع صبح صادق تک اللہ تعالي يہی ندا ديتے رہتے ہيں تحفۃ الاحوذي : 53/2 ميں ہے کہ : حديث علی رضی اللہ عنہ کی سند ميں ابوبکر بن عبداللہ راوی ہے جس پر وضع روايت کا الزام ہے امام بکاری رحمہ اللہ نے اس کو ضعيف قرار ديا ہے اور امام نسائی نے متروک الحديث کہا ہے مولانا عبدالرحمن مبارکپوری رحمہ اللہ فرماتے ہيں کہ روزہ شبِ برات کے بارہ ميں کوئی حديث صحيح مرفوع ميں نے نہيں پائی باقی حديث حضرت علي رضی اللہ عنہ جس کو ابن ماجہ نے روايت کيا ہے وہ بہت ضعيف ہے امام جوزی رحمہ اللہ نے موضوعات ميں حضرت علی رضي اللہ عنہ سے ايک روايت نقل کی ہے جو کہ پندرہ شعبان کا روزہ رکھے گا اس کے ساٹھ سال گذشتہ اور ساٹھ سال آئندہ کے گناہ معاف کئے جائيں گے- فرماتے ہيں کہ يہ حديث موضوع ہے اور اس کي سند تاريک و سياہ ہے احاديث مذکورہ بالا ميں چند اخلاقي و اعتقادی گناہ ايسے بھی ہيں جن کا ارتکاب کرنے والے اس رحمت بھری رات ميں بخشش و مغفرت سے محروم رہتے ہيں جيسے مشرک ، کينہ روي ، قتل نفس ، زنا و شراب نوشی، قطع رحمی وغيرہ اگر کبائر کا مرتکب خلوصِ دل سے توبہ کرے تو اللہ تعالی اس کو معاف کر ديتے ہيں قرآن ميں ہے : ((ياعبادي الذين اسرفوا علي انفسهم لا تقنطوا من رحمة الله )) (الزمر : 52 ) فرمايا اے ميرے بندے گناہ کر کے اپنے نفس پر ظلم کيا ہے ميری رحمت سے نااميد نہ ہو جاؤ حديث ميں ہے : ((التائب من الذنب کمن لا ذنب له )) جو صد دل سے توبہ کرتا ہے ، گناہ سے پاک ہو جاتا ہے- 6 :حديث مغيرہ بن اخنس رضی اللہ عنہ : ((تقطع الرجال من شعبان الي شعبان حتي ان الرجل ينكح ويولد له وقد اخرج اسمه في الموتي فهو حديث مرسل ، ومثله لاي عاض به النصوص )) (تفسير ابن کثير : 137/4) اس رات شعبان سے شعبان تک لوگوں کی عمريں لکھی جاتی ہيں ، يہاں تک کہ ايک آدمی نکاح کرے گا اس کے ہاں بچہ پيدا ہو گا اور اس کا نام مردوں ميں لکھا جا چکا ہے ( يہ حديث مرسل ہے اس کا نصوص سے مقابلہ نہيں کيا جاسکتا ) نمازِ شب برات 1 :قال القاري في المرقاة ان مائة رکعة في نصف شعبان او الصلوۃ الف رکعة الم يات بها خبر ولا اثر …. الخ ( تحفۃالاحوذی : 53/2 ) حضرت ملا علی قاری رحمہ اللہ نے مرقاۃ مشکوۃ ميں بيان کيا ہے کہ شب برات ميں سو رکعت نماز اور ہزار رکعت نماز باجماعت يا انفرادی ، اس کا ثبوت کسی بھی صحيح حديث ميں نہيں ہے جو امام ديلمی اور صاحب احياءوغيرہ نے نقل کيا ہے يہ ضعيف وموضوع ہے 2 :علامہ عبدالحئی لکھنوی رحمہ اللہ ” آثار مرفوعہ “ ميں فرماتے ہيں – ” ان تمام احاديث قوليہ و فعليہ سے معلوم ہوا کہ اس رات عبادت زيادہ کرنا مستحب ہے ليکن لوگوں کو نماز اور غير نماز ميں فرق رہے جو چاہيں عبادت کريں ليکن اس رات عبادت مخصوصہ کيفيت مخصوصہ کے ساتھ اس کا کوئی ثبوت نہيں- مطلق نماز نفلی شب برات اور اس کے علاوہ راتوں ميں جائز ہے- اس ميں کوئی اختلاف نہيں – شيخ ابراہيم جلی ” منیۃالمصلی“ کی شرح ” غنیۃالمستملی “ ميں فرماتے ہيں : ” اس سے معلوم ہوا کہ صلوۃالرغائب جو رجب کے پہلے جمعہ کو پڑھی جاتی ہے اور پندرہويں شعبان کی رات اور رمضان کی ستائيسويں رات ( ليلۃ القدر ) کی جو نماز باجماعت ادا کی جاتی ہے-ان راتوں ميں نماز باجماعت پڑھنا بدعت اور مکروہ ہے-( يہ وعيد نماز تراويح کے علاوہ نفلی نماز باجماعت کے لئے ہے ) يعنی بعض لوگوں کا خيال ہے کہ ضعيف روايت کو فضائل اعمال ميں قبول کرنے پر تمام کا اتفاق ہے -اس کے متعلق علامہ عبدالحئی رحمہ اللہ فرماتے ہيں : ” فضائل اعمال ميں بھی قبول نہيں کی جائيگی-يعنی فضائل اعمال ميں ضعيف حديث پر عمل کرنے سے متعلق اتفاق کا دعوی باطل ہے- ہاں جمہور کا مذہب ہے بشرطيکہ وہ حديث ضعيف نہ ہو ، زيادہ ضعيف نہ ہو -( آثار مرفوعہ : 73 ) ان دلائل سے واضح ہوا کہ شب برات کا ذکر نہ قرآن مجيد ميں ہے اور نہ احاديث صحيحہ ميں ہے -ان تمام روايات کے پيشِ نظر زيادہ سے زيادہ يہ کہہ سکتے ہيں کہ اگر کوئی شخص انفرادی طور پر اس رات ذکر و عبادت ميں مشغول ہوتا ہے کہ اس کے عقائد کي تطہير اور اخلاقی رفعت کا باعث بنے ، صحيح نہيں ہے -ستم يہ ہے کہ ہم سربسجود ہونے کے بجائے حلوہ ، بارود ، آتشبازی کا مظاہرہ کرتے ہيں- خالق کائنات اہل زمين پر فضل و کرم کی بارش فرماتے ہيں اور ہم آتش بازی سے اس کا استقبال کرتے ہيں – ببين تفاوت راہ از کجا بہ کجا علامہ اقبال مرحوم نے خوب فرمايا : ہم تو مائل بہ کرم ہيں کوئی سائل ہی نہيں راہ دکھلائيں کسے کوئی راہرو منزل ہی نہيں شب برات پر فضول رسميں شب برات پر تين کام بڑی دھوم دھام سے کئے جاتے ہيں : 1-حلوہ پکانا 2 -آتش بازی 3 -مردوں کی روحوں کا حاضر ہونا بعض لوگوں کا خيال ہے کہ اس رات حلوہ پکانا سنت ہے – اس سے متعلق شيخ عبدالحق محدث دہلوی رحمہ اللہ کتاب ما ثبت فی السنۃ : 214 ” بيان فضائل شعبان “ کے ضمن ميں رقطمراز ہيں : ” عوام ميں مشہور ہے کہ اس رات سيدنا حضرت حمزہ رضی اللہ عنہ شہيد ہوئے تھے اور اسی رات کو نبی کريم صلی اللہ عليہ وسلم کے دندان مبارک شہيد ہوئے تھے-تو آپ صلی اللہ عليہ وسلم نے اس شب حلوہ تناول فرمايا تھا – بالکل لغو اور بے اصل ہے – کيونکہ غزوہ احد تو بالاتفاق مؤرخين شوال 2 ہجری کو واقع ہوا تھا – لہذا يہ عقيدہ رکھنا کہ آج حلوہ ہی واجب اور ضروری ہے – بدعت ہے – البتہ يہ سمجھ کر حلوہ اور مطلقاً ميٹھی چيز نبی کريم صلي اللہ عليہ وسلم کو محبوب تھی حلوہ پکا ليا جائے تو کوئی حرج نہيں – ” کان النبي صلي الله عليه وسلم يحب الحلوۃ والعسل “ نبي صلی اللہ عليہ وسلم حلوہ اور شہد پسند فرماتے تھے – اسی طرح بعض لوگ مسور کی دال ، چنے کيی دال پکانے کا اہتمام کرتے ہيں -يہ بھی حلوہ کی طرح بدعت ہوگی – بس صحيح بات يہ ہے کہ حسب معمول کھانا پکانا چاہئيے – شب برات کو تہوار نہيں بنانا چاہئے – کيونکہ اسلامی تہوار دو ہيں : عيدالفطر ، عيدالاضحی ، علامہ عبدالحئی حنفی لکھنوی نے آثار مرفوعہ : 108, 109 ميں ستائيس رجب المرجب اور پندرہ شعبان ( شب برات ) کو بدعات ميں شامل کيا ہے – کيونکہ يہ اسلامي تہوار نہيں ہيں – ((ومنها صلوۃ ليلة السابع والعشرين من رجب ومنها صلوۃليلة النصف من شعبان)) شب برات کے حلوہ سے متعلق مولانا عبدالحئی حنفی کا فتوی ہے کہ اس بارہ ميں کوئی نص اثبات يا نفی کی صورت ميں وارد نہيں حکم شرعي يہ ہے کہ اگر پابندی رسم ضروری سمجھے گا تو کراہت لازمی ہوگی ورنہ کوئی حرج نہيں -( فتاوی عبدالحئی مترجم : 110 ) آتشبازی ملت اسلاميہ کا ايک طبقہ اس رات آتش بازی و چراغاں ميں جس اسراف و تبذير کا مظاہرہ کرتا ہے-ايک طرف اس سے قوم کو بار بار جانی و مالی نقصان اٹھانا پڑتا ہے دوسری طرف شرعاً يہ افعال مذموم و قبيح ہيں – محدث شيخ عبدالحق رحمہ اللہ دہلوی ” ما ثبت فی السنۃ “ ميں فرماتے ہيں کہ ہندوستان کيا اکثر شہروں ميں جو اس وقت بلا ضرورت کثرت سے چراغاں کرتے ہيں اور آتش بازی اور ديگر لہو و لعب ميں مشغول ہوتے ہيں-يہ رسم بدسوائے ہندوستان کے اور ملکوں ميں نہيں ہے-اصل ميں يہ رسم بد ان لوگوں کی ہے جو آتش پرست تھے – اسلام لانے کے بعد يہ لوگ اپنی رسوم جاہليت پر قائم رہے – ان کی ديکھا ديکھي دوسرے مسلمان بھي اس بلائے عظيم ميں مبتلا ہوگئے – تحفۃ الاحوذی ميں ہے سب سے پہلے چراغاں و آتشبازی کا مظاہرہ کرنے والے برامکہ آتش پرست تھے -جب وہ مسلمان ہوئے تو انہوں نے ملمع سازی کر کے ان رسوم کو اسلام ميں داخل کرديا – لوگوں کے ساتھ رکوع و سجود کرتے ليکن مقصود آگ کی پوجا تھا – شريعت ميں ضرورت سے زيادہ کسی جگہ کو بھی روشن کرنا جائز نہيں ہے – قرآن مجيد ميں ہے : ( بنی اسرائيل : 27 ) ” اور بے جا خرچ نہ کرو – تحقيق بے جا خرچ کرنے والے شيطان کے بھائی ہيں اور شيطان اپنے رب کا ناشکر گزار ہے – “ اس آيت ميں لفظ ” تبذير “ استعمال فرمايا ہے – تبذير اور اسراف ميں فرق ہے -حلال مقام پر حد اعتدال سے زيادہ خرچ کرنا اسراف ہے اور ناجائز و حرام مقام پر خرچ کرنے کا نام تبذير ہے -اس جگہ پر ايک پيسہ بھی خرچ کرے تو حرام ہو گا اور شيطان کا بھائی ٹھہرے گا – شب برات کے موقع پر دن کو حلوہ اور رات کو چراغاں و آتش بازی کا مظاہرہ دين حق کے ساتھ مذاق ہے-اسی طرح پہلی قوموں نے اپنے دين کو کھيل تماشا بنايا تو اللہ تعالی کے عذاب ميں مبتلا ہوئيں -ان سے ہميں عبرت حاصل کرنی چاہئے وگرنہ ہم سے بھی اللہ کا عذاب دور نہيں – ارشاد خداوندی ہے : (( وذر الذين اتخذوا دينهم لعبا ولهوا وغرتهم الحيوۃ الدنيا)) (الانعام : 70 ) اور چھوڑ دو ( اے محمد صلي اللہ عليہ وسلم ) ان لوگوں کو جنہوں نے اپنے دين کو کھيل تماشا بنا رکھا ہے اور ان کی دنياوی زندگی نے دھوکہ ميں ڈال رکھا ہے – مردوں کی روحوں کا آنا بعض لوگوں کا خيال ہے کہ ميت کی روح چاليس دن تک گھر آتی ہيں – مومنين کی روحيں جمعرات اور شب برات کو آتی ہے- حالانکہ مردے برزخی زندگی سے وابستہ ہيں – عالم برزخ کا عالمِ دنيا سے کوئی تعلق نہيں ہے – ارشاد خداوندي ہے ((ومن وراءهم برزخ الي يوم يبعثون )) ( مومنون : 100 ) ان ( مردوں ) کے ورے ايک پردہ ہے جو قيامت تک رہے گا- بعض لوگ روح کے آنے کا مغالطہ آيت تنزل الملائکۃ والروح سے ديتے ہيں – اس روح سے مراد مردوں کی روحوں کا اترنا نہيں ہے بلکہ اس روح سے مراد جبرائيل عليہ السلام ہيں -دوسری آيت ميں بھی جبرئيل عليہ السلام روح سے تعبير کيا گيا ہے – 1 اذ ايدتک بروح القدس ( المائدہ : 110 ) 2 قل نزله روح القدس من ربک ( النحل : 102 ) 3 نزل به الروح الامين ( الشعراء: 193 ) 4 تعرج الملائكة والروح ( المعارج : 4 ) 5 يقوم الروح والملائكة صفا ( النباء: 38 ) مندرجہ بالا آيات ميں بھی روح سے مراد جبرائيل عليہ السلام ہيں- مردوں کی روح مراد نہيں ہے – اس سے مردوں کی روح مراد لينا تحريف فی القرآن ہے – فقہاءکا فتوی ((من قال ارواح المشائخ حاضرة تعليم يكفر)) ( مرقاۃ شرح مشکوۃ، فتاوي قاضي خاں) جو کہے کہ اولياءو بزرگوں کی روحيں حاضر و ناظر ہيں-وہ کافر ہو جاتا ہے – نبی کريم صلی اللہ عليہ وسلم کے زمانہ ميں بھی شب برات آئی ، صحابہ رضوان اللہ عليہم اجمعين کا زمانہ بھی گزر گيا-تابعين و ائمہ اربعہ کا زمانہ بھی گزر گيا ، ليکن کسی سے بھی شب برات کا حلوہ ، آتش بازی ، مردوں کی فاتحہ خوانی وغيرہ ثابت نہيں-لہذا مسلمانوں کو بدعات سے اجتناب کرنا چاہئے اور سنت صحيحہ کو مشعل راہ بنانا چاہئے جو راہ نجات ہے اللہ تعالی بدعات سے محفوظ فرمائے- آمين وزٹرز کے اعداد و شمارآج1151 کل3322 اس ہفتے11634 اس ماہ22165 کل تعداد1523028 آن لائن مہمانہمارے ہاں 740 مہمان آن لائن ہیں رجسٹرڈ اراکین مجھے یاد رکھیے خفیہ لفظ بھول گئے؟ نام صارف بھول گئے؟ رکن بنیے

رمضان كى فضيلت

رمضان المبارک کی فضیلت اوراس کے تقاضے رمضان المبارک قمری مہینوںمیں سے نواں مہینہرمضان المبارک کی فضیلت اوراس کے تقاضے رمضان المبارک قمری مہینوںمیں سے نواں مہینہ ہے اﷲ تعالیٰ نے اس ماہِ مبارک کی اپنی طرف خاص نسبت فرمائی ہے، حدیث مبارک میں ہے کہ ”رمضان شہر اﷲ“ رمضان اﷲ تعالیٰ کا مہینہ ہے جس سے پتہ چلتا ہے کہ اس مبارک مہینے سے رب ذوالجلال کا خصوصی تعلق ہے جس کی وجہ سے یہ مبارک مہینہ دوسرے مہینوں سے ممتاز اور جدا ہے۔ اس ماہ سے خصوصی تعلق سے مراد یہ ہے کہ اﷲ تعالیٰ کی تجلیات خاصہ اس مبارک ماہ میں اس درجہ نازل ہوتی ہیں گویا موسلا دھار بارش کی طرح برستی رہتی ہیں۔ حدیث مبارک میں ہے کہ رمضان ایسا مہینہ ہے کہ اس کے اول حصہ میں حق تعالیٰ کی رحمت برستی ہے جس کی وجہ سے انوار و اسرار کے ظاہر ہونے کی قابلیت و استعداد یپدا ہوکر گناہوں کے ظلمات اور معصیت کی کثافتوں سے نکلنا میسر ہوتا ہے اور اس مبارک ماہ کا درمیانی حصہ گناہوں کی مغفرت کا سبب ہے اور اس ماہ کے آخری حصہ میں دوزخ کی آگ سے آزادی حاصل ہوتی ہے۔ رسول اﷲ صلی اﷲ علیہ وسلم کا ارشاد ہے کہ رمضان کی جب پہلی رات ہوتی ہے تو شیاطین کو بند کردیا جاتا ہے اور مضبوط باندھ دیا جاتا ہے اور سرکش جنوں کو بھی بند کردیا جاتا ہے اور دوزخ کے دروازے بند کردیئے جاتے ہیں اس کا کوئی بھی دروازہ نہیں کھولا جاتا اور بہشت کے دروازے کھول دیئے جاتے ہیں اور اس کا کوئی بھی دروازہ بند نہیں کیا جاتا اور ایک آواز دینے والا آواز دیتا ہے اے نیکی کے طالب آگے بڑھ کہ نیکی کا وقت ہے اور اے بدی کے چاہنے والے بدی سے رک جا اور اپنے نفس کو گناہوں سے باز رکھ کیونکہ یہ وقت گناہوں سے توبہ کرنے کا اور ان کو چھوڑنے کا ہے اور خدا تعالیٰ کے لیے ہے اور بہت سے بندوں کو اﷲ تعالیٰ معاف فرماتے ہیں دوزخ کی آگ سے بحرمت اس ماہ مبارک کے اور یہ آزاد کرنا رمضان شریف کی ہر رات میں ہے شب قدر کے ساتھ مخصوص نہیں۔ روزہ وہ عظیم فریضہ ہے جس کو رب ذوالجلال نے اپنی طرف منسوب فرمایا ہے اور قیامت کے دن رب تعالیٰ اس کا بدلہ اور اجر بغیر کسی واسطہ کے بذات خود روزہ دار کو عنایت فرمائیں گے چنانچہ حدیث قدسی میں ارشاد ہے ”الصوم لی وانا اجزی بہ“ روزہ میرا ہے اور میں ہی اس کا بدلہ دوں گا۔ حضور اکرم صلی اﷲ علیہ وسلم کا ایک اور ارشاد گرامی ہے، فرمایا کہ روزہ دار کے منہ کی بو اﷲ تعالیٰ کے نزدیک مشک کی بو سے زیادہ پسندیدہ ہے گویا روزہ دار اﷲ تعالیٰ کا محبوب ہوجاتا ہے کہ اس کی خلوف (منہ کی بو) بھی اﷲ تعالیٰ کو پسند اور خوشگوار ہوتی ہے۔ آنحضرت صلی اﷲ علیہ وسلم نے ارشاد فرمایا کہ جنت کو شروع سال سے آخر سال تک رمضان المبارک کی خاطر آراستہ کیا جاتاہے اور خوشبوﺅں کی دھونی دی جاتی ہے پس جب رمضان المبارک کی پہلی رات ہوتی ہے تو عرش کے نیچے سے ایک ہوا چلتی ہے جس کا نام مشیرہ ہے جس کے جھونکوں کی وجہ سے جنت کے درختوں کے پتے اور کواڑوں کے حلقے بجنے لگتے ہیں جس سے ایسی دل آواز سریلی آواز نکلتی ہے کہ سننے والوں نے اس سے اچھی آواز کبھی نہیں سنی پس خوشنما آنکھوں والی حوریں اپنے مکانوں سے نکل کر جنت کے بالا خانوں میں کھڑی ہوکر آواز دیتی ہیں کہ کوئی ہے اﷲ تعالیٰ کی بارگاہ میں ہم سے منگنی کرنے والا تاکہ حق تعالیٰ شانہ اس کو ہم سے جوڑ دیں پھر وہی حوریں جنت کے دروغہ سے پوچھتی ہیں کہ یہ کیسی رات ہے وہ لبیک کہہ کر جواب دیتے ہیں: ”اے خوب صورت اور خوب سیرت عورتو یہ رمضان المبارک کی پہلی رات ہے اور حق تعالیٰ شانہ رضوان (جنت کے دروغہ) سے فرماتے ہیں کہ جنت کے دروازے محمد صلی اﷲ علیہ وسلم کی امت کے روزہ داروں کے لیے کھول دو اور جہنم کے دروغہ مالک سے فرماتے ہیں محمد صلی اﷲ علیہ وسلم کی امت کے روزہ داروں پر جہنم کے دروازے بند کردو اور حضرت جبرائیل علیہ السلام کو حکم ہوتا ہے کہ زمین پر جاﺅ اور سرکش شیاطین کو قید کرو اور گلے میں طوق ڈال کر دریا میں پھینک دو کہ میرے محبوب صلی اﷲ علیہ وسلم کی امت کے روزہ داروں کو خراب نہ کریں۔ رمضان کے اس مبارک ماہ کی ان تمام فضیلتوں کو دیکھتے ہوئے مسلمانوں کو اس مہینہ میں عبادت کا خاص اہتمام کرنا چاہیے اور کوئی لمحہ ضائع اور بے کار جانے نہیں دینا چاہیے شب و روز کے اوقات کو صالح اعمال کے ساتھ مزین اور معمور رکھنے کی سعی اور کوشش میں مصروف رہنا چاہیے اور دوسرے مہینوں کی دائمی عبادت کے ساتھ بعض دوسری عبادات کو اس ماہ مبارک میں مقرر کرنے سے شریعت کی یہی غرض معلوم ہوتی ہے کہ اس ماہ مبارک کا ہر لمحہ اور گھڑی عبادت و ریاضت میں گزرے لیکن حاجت بشریہ میں گھرے ہوئے انسان کے لیے یہ ناممکن تھا کہ وہ اپنے کاروبار اور بشریت کے تقاضوں سے علیحدہ ہوکر ہمہ وقت عبادات میں مشغول ہوجاتا ہے اس لےے انسانوں کے ضعف اور ان کی ضروریات طبعیہ پر نظر فرماتے ہوئے رب تعالیٰ کی رحمت نے دستگیری فرمائی اور اس ماہ مبارک میں ایسے انداز میں عبادت کو فرض کے طور پر متعین فرمادیا کہ انسان اس عبادت کے ساتھ اپنی تمام ضروریات و حوائج میں بھی مصروف رہ سکتا ہے اور عین اسی خاص طریقہ عبادت میں بھی مشغول ہوسکتا ہے۔ ایسی خاص طریقہ کی عبادت کو روزہ کہا جاتا ہے جسے اس ماہ میں فرض فرمادیا گیا ہے روزہ ایک عجیب عبادت ہے کہ انسان روزہ رکھ کر اپنے ہر کام کو انجام دے سکتا ہے روزہ رکھ کر صنعت و حرفت تجارت و زیارت ہرکام بخوبی احسن کرسکتا ہے اور پھر بڑی بات یہ کہ ان کاموں میں مشغول ہونے کے وقت بھی روزہ کی عبادت روزہ دار سے بے تکلف خودبخود صادر ہوتی رہتی ہے اور اس کو عبادت میں مشغولی کا ثواب ملتا رہتا ہے۔ اﷲ تعالیٰ ہمیں اس ماہِ مبارک کی صحیح قدر کرنے والا بندہ بنادے ، آمین۔ ہے اﷲ تعالیٰ نے اس ماہِ مبارک کی اپنی طرف خاص نسبت فرمائی ہے، حدیث مبارک میں ہے کہ ”رمضان شہر اﷲ“ رمضان اﷲ تعالیٰ کا مہینہ ہے جس سے پتہ چلتا ہے کہ اس مبارک مہینے سے رب ذوالجلال کا خصوصی تعلق ہے جس کی وجہ سے یہ مبارک مہینہ دوسرے مہینوں سے ممتاز اور جدا ہے۔ اس ماہ سے خصوصی تعلق سے مراد یہ ہے کہ اﷲ تعالیٰ کی تجلیات خاصہ اس مبارک ماہ میں اس درجہ نازل ہوتی ہیں گویا موسلا دھار بارش کی طرح برستی رہتی ہیں۔ حدیث مبارک میں ہے کہ رمضان ایسا مہینہ ہے کہ اس کے اول حصہ میں حق تعالیٰ کی رحمت برستی ہے جس کی وجہ سے انوار و اسرار کے ظاہر ہونے کی قابلیت و استعداد یپدا ہوکر گناہوں کے ظلمات اور معصیت کی کثافتوں سے نکلنا میسر ہوتا ہے اور اس مبارک ماہ کا درمیانی حصہ گناہوں کی مغفرت کا سبب ہے اور اس ماہ کے آخری حصہ میں دوزخ کی آگ سے آزادی حاصل ہوتی ہے۔ رسول اﷲ صلی اﷲ علیہ وسلم کا ارشاد ہے کہ رمضان کی جب پہلی رات ہوتی ہے تو شیاطین کو بند کردیا جاتا ہے اور مضبوط باندھ دیا جاتا ہے اور سرکش جنوں کو بھی بند کردیا جاتا ہے اور دوزخ کے دروازے بند کردیئے جاتے ہیں اس کا کوئی بھی دروازہ نہیں کھولا جاتا اور بہشت کے دروازے کھول دیئے جاتے ہیں اور اس کا کوئی بھی دروازہ بند نہیں کیا جاتا اور ایک آواز دینے والا آواز دیتا ہے اے نیکی کے طالب آگے بڑھ کہ نیکی کا وقت ہے اور اے بدی کے چاہنے والے بدی سے رک جا اور اپنے نفس کو گناہوں سے باز رکھ کیونکہ یہ وقت گناہوں سے توبہ کرنے کا اور ان کو چھوڑنے کا ہے اور خدا تعالیٰ کے لیے ہے اور بہت سے بندوں کو اﷲ تعالیٰ معاف فرماتے ہیں دوزخ کی آگ سے بحرمت اس ماہ مبارک کے اور یہ آزاد کرنا رمضان شریف کی ہر رات میں ہے شب قدر کے ساتھ مخصوص نہیں۔ روزہ وہ عظیم فریضہ ہے جس کو رب ذوالجلال نے اپنی طرف منسوب فرمایا ہے اور قیامت کے دن رب تعالیٰ اس کا بدلہ اور اجر بغیر کسی واسطہ کے بذات خود روزہ دار کو عنایت فرمائیں گے چنانچہ حدیث قدسی میں ارشاد ہے ”الصوم لی وانا اجزی بہ“ روزہ میرا ہے اور میں ہی اس کا بدلہ دوں گا۔ حضور اکرم صلی اﷲ علیہ وسلم کا ایک اور ارشاد گرامی ہے، فرمایا کہ روزہ دار کے منہ کی بو اﷲ تعالیٰ کے نزدیک مشک کی بو سے زیادہ پسندیدہ ہے گویا روزہ دار اﷲ تعالیٰ کا محبوب ہوجاتا ہے کہ اس کی خلوف (منہ کی بو) بھی اﷲ تعالیٰ کو پسند اور خوشگوار ہوتی ہے۔ آنحضرت صلی اﷲ علیہ وسلم نے ارشاد فرمایا کہ جنت کو شروع سال سے آخر سال تک رمضان المبارک کی خاطر آراستہ کیا جاتاہے اور خوشبوﺅں کی دھونی دی جاتی ہے پس جب رمضان المبارک کی پہلی رات ہوتی ہے تو عرش کے نیچے سے ایک ہوا چلتی ہے جس کا نام مشیرہ ہے جس کے جھونکوں کی وجہ سے جنت کے درختوں کے پتے اور کواڑوں کے حلقے بجنے لگتے ہیں جس سے ایسی دل آواز سریلی آواز نکلتی ہے کہ سننے والوں نے اس سے اچھی آواز کبھی نہیں سنی پس خوشنما آنکھوں والی حوریں اپنے مکانوں سے نکل کر جنت کے بالا خانوں میں کھڑی ہوکر آواز دیتی ہیں کہ کوئی ہے اﷲ تعالیٰ کی بارگاہ میں ہم سے منگنی کرنے والا تاکہ حق تعالیٰ شانہ اس کو ہم سے جوڑ دیں پھر وہی حوریں جنت کے دروغہ سے پوچھتی ہیں کہ یہ کیسی رات ہے وہ لبیک کہہ کر جواب دیتے ہیں: ”اے خوب صورت اور خوب سیرت عورتو یہ رمضان المبارک کی پہلی رات ہے اور حق تعالیٰ شانہ رضوان (جنت کے دروغہ) سے فرماتے ہیں کہ جنت کے دروازے محمد صلی اﷲ علیہ وسلم کی امت کے روزہ داروں کے لیے کھول دو اور جہنم کے دروغہ مالک سے فرماتے ہیں محمد صلی اﷲ علیہ وسلم کی امت کے روزہ داروں پر جہنم کے دروازے بند کردو اور حضرت جبرائیل علیہ السلام کو حکم ہوتا ہے کہ زمین پر جاﺅ اور سرکش شیاطین کو قید کرو اور گلے میں طوق ڈال کر دریا میں پھینک دو کہ میرے محبوب صلی اﷲ علیہ وسلم کی امت کے روزہ داروں کو خراب نہ کریں۔ رمضان کے اس مبارک ماہ کی ان تمام فضیلتوں کو دیکھتے ہوئے مسلمانوں کو اس مہینہ میں عبادت کا خاص اہتمام کرنا چاہیے اور کوئی لمحہ ضائع اور بے کار جانے نہیں دینا چاہیے شب و روز کے اوقات کو صالح اعمال کے ساتھ مزین اور معمور رکھنے کی سعی اور کوشش میں مصروف رہنا چاہیے اور دوسرے مہینوں کی دائمی عبادت کے ساتھ بعض دوسری عبادات کو اس ماہ مبارک میں مقرر کرنے سے شریعت کی یہی غرض معلوم ہوتی ہے کہ اس ماہ مبارک کا ہر لمحہ اور گھڑی عبادت و ریاضت میں گزرے لیکن حاجت بشریہ میں گھرے ہوئے انسان کے لیے یہ ناممکن تھا کہ وہ اپنے کاروبار اور بشریت کے تقاضوں سے علیحدہ ہوکر ہمہ وقت عبادات میں مشغول ہوجاتا ہے اس لےے انسانوں کے ضعف اور ان کی ضروریات طبعیہ پر نظر فرماتے ہوئے رب تعالیٰ کی رحمت نے دستگیری فرمائی اور اس ماہ مبارک میں ایسے انداز میں عبادت کو فرض کے طور پر متعین فرمادیا کہ انسان اس عبادت کے ساتھ اپنی تمام ضروریات و حوائج میں بھی مصروف رہ سکتا ہے اور عین اسی خاص طریقہ عبادت میں بھی مشغول ہوسکتا ہے۔ ایسی خاص طریقہ کی عبادت کو روزہ کہا جاتا ہے جسے اس ماہ میں فرض فرمادیا گیا ہے روزہ ایک عجیب عبادت ہے کہ انسان روزہ رکھ کر اپنے ہر کام کو انجام دے سکتا ہے روزہ رکھ کر صنعت و حرفت تجارت و زیارت ہرکام بخوبی احسن کرسکتا ہے اور پھر بڑی بات یہ کہ ان کاموں میں مشغول ہونے کے وقت بھی روزہ کی عبادت روزہ دار سے بے تکلف خودبخود صادر ہوتی رہتی ہے اور اس کو عبادت میں مشغولی کا ثواب ملتا رہتا ہے۔ اﷲ تعالیٰ ہمیں اس ماہِ مبارک کی صحیح قدر کرنے والا بندہ بنادے ، آمین۔

ఆరాధన యొక్క అర్ధం – Meaning of Ibadah or Worship

విధేయత లేదా సంతోషంగా విధేయత చూపుట. ఇస్లాంలో ఆరాధన అంటే అల్లాహ్‌కు విధేయుడు అగుట. ఏ ఆజ్ఞలనైతే అల్లాహ్ ప్రవక్త ద్వారా మనకు తెలియజేసెనో, వాటిని తు.చ. తప్పకుండా పాటించుటయే విధేయత చూపుట అగును. అల్లాహ్‌కు ఇష్టమైన ప్రతి పని, అది ఏదైనా సరే, కనపడేది కానీవండి, కనపడనది కానీవండి, మనసులో ఆలోచన కానీవండి, నోటితో పలికే పలుకులు కానీవండి,  చేతులతో చేసే పనులు కానీవండి ఆరాధన (ఇబాదత్) అనబడును. అంటే ప్రతి ముస్లిం యొక్క బాధ్యత ఏమిటంటే, అల్లాహ్ యొక్క ఆరాధనలో కాస్త చిన్నపాటి భాగస్వామ్యం యొక్క వాసన కూడా లేకుండా చేయాలి మరియు ప్రతి కార్యమును మన ప్రవక్త సల్లల్లాహు వ అలైహి వసల్లం తెలిపిన విధంగానే అమలు చేయాలి మరియు స్వకల్పిత కార్యములు చేయరాదు.

స్వీకరించబడే  ఆరాధనలు (ఇబాదహ్): నమాజు, కాబా యొక్క తవాఫు, హజ్, ఉపవాసములు, దుఆ, సజ్దా(~సాష్టాంగం), రుకూ, అల్లాహ్ యొక్క భయం, అల్లాహ్ పైనే నమ్మకం ఉంచుట, అల్లాహ్ నే సహాయం కోరుట, యాచించుట, ఆశించుట, అల్లాహ్ స్వీకరణ కోసం ఎతేకాఫ్ పాటించుట, ప్రార్ధన, ఆరాధన, విధేయత, శరణు వేడుట, దైవభీతి, ప్రేమ, అభిమానం, మనసులోని ఏకాగ్రత, అల్లాహ్ వైపు మనస్సు లగ్నమై ఉండుట, బలి, దానం, వేడుకొనే సకల విధానములు – కేవలం అల్లాహ్ కొరకే ప్రత్యేకించుట…. ఇంకా ఏవైతే ఖుర్‌ఆన్ మరియు హదీసులలో చేయమని ఆదేశింపబడినాయో వాటిని చేయుట మరియు నిషేధింపబడినాయో వాటి నుండి దూరంగా ఉండుట. మరి ఎవరైనా వీటిని అల్లాహ్ కొరకు కాకుండా వేరే వారి కొరకు చేసిన ఎడల అతడు ముష్రిక్ (బహుదైవారాధకుడు) అగును.

)وَمَن يَدْعُ مَعَ اللَّهِ إِلَـهًا آخَرَ لا بُرْهَانَ لَهُ بِهِ فَإِنَّمـَا حِسَابُهُ عِندَ رَبِّهِ إِنَّهُ لا يُفْلِحُ الْكَافِرُونَ( [المؤمنون:117]

మూమినూన్ 23:117:- “ఎవరైతే అల్లాహ్‌తో పాటు వేరే ఆధారం లేని వారిని వేడుకొనే వారి లెక్క వారి ప్రభువు వద్ద ఉన్నది. నిశ్చయంగా అవిశ్వాసులు ఎప్పటికీ సాఫల్యం(ముక్తి) పొందలేరు.”

قال الله تعالى:)وَ أَنَّ الْـمَسَاجِدَ لِلَّهِ فَلا تَدْعُوا مَعَ اللَّهِ أَحَدًا( [الـجن:18]

జిన్ 72:18:-“మస్జిద్ లు ఒక్క అల్లాహ్‌కే పరిమితం, మరి అల్లాహ్‌తో పాటు మరెవరినీ యాచించకండి (ప్రార్ధించకండి), వేడుకోకండి” అంటే ఆరాధనలన్నీ ఒక్క అల్లాహ్ కొరకే ప్రత్యేకించి అంకితం చేయుట.

10 Steps to Draw Closer to Allah

10 Steps to Draw Closer to Allah

It should be the desire of every Muslim to draw nearer and closer to Almighty Allah the most compassionate and the most merciful. By drawing closer and near to Allah we gain his help in every aspect of our lives in this world and to be merciful to us so that we may gain mercy in the hereafter in order to enter Jannah in the next world.

When we call upon him he would answer our calls and when we ask of him for anything he would give it to us and when we draw nearer to him then our sincerity and intentions will enable us to become closer to him.

So we should strive to draw nearer to Allah, the Glorified the Exalted, who is the majesty of honour and generosity and the giver of peace, the most high and the most honoured.

So what can we do to draw closer to him? The following are 10 steps for us to draw closer to our Almighty Allah:

1. Fulfilling obligatory duties and abstaining from prohibited matters

The Prophet (May Allah bless him and grant him peace) has guided us. And Allah, the Glorified and the Exalted, has guided us how to draw near to Him. As He said According to Hadith Qudsi:

“Whoever draws near to Me among those drawn near by fulfilling what I have made obligatory on them….

You do not draw near to Allah except by fulfilling the obligatory duties which Allah has made obligatory on you; (that is) the obligatory duties from the obligatory duties (Faraid) such as Prayers, and Zakat (obligatory charity), and Hajj, and Fasting and being good to Parents and all these obligatory duties on you draw you near to Allah, the Glorified and the Exalted. And the faraid (obligatory duties) are the first things that draw you near to Allah. You do not reach the door of nearness nor do you reach to the presence of nearness except by fulfilling the obligatory duties. This is the first thing that draws you near to Allah, the Glorified and the Exalted, and you are in His Presence.

So the first thing we need to do is fulfil ALL of our obligatory duties and abstain from that which Allah and his messenger have forbidden us from.

2. Nawafil prayers (superogatory prayers)

Allah says in Hadith Qudsi:

….and My slave keeps on coming closer to Me through performing Nawafil (voluntary deeds) until I love him, so I become his sense of hearing with which he hears, and his sense of sight with which he sees, and his hand with which he grips, and his leg with which he walks; and if he asks Me, I will give him, and if he asks My Protection, I will protect him…” [Bukhari]

A Source of Elevation for you

The Prophet (sallAllahu alayhi wasallam) said: “Ask (anything).” Rabi’ah said: “I ask of you to be your companion in paradise.” The Prophet said: “Anything else?” Rabi’ah said: “That is it.” The Prophet (sallAllahu alayhi wasallam) said to him: “Then help me by making many prostrations (i.e., supererogatory prayers).” [Muslim]

Tahajjud

Allah Most High said, “Establish worship at the going down of the sun until the dark of the night, and (the recital of) the Qur’an at dawn. Lo! (the recital of) the Qur’an at dawn is ever witnessed. And some part of the night awake for its recital, as voluntary worship for you. It may be that your Lord will raise you to a praised estate.” [Qur’an, 17: 78-79]

Abu Hurayra (Allah be pleased with him) reports that the Messenger of Allah (blessings and peace be upon him, his family, and companions) said, “The best prayer after the obligatory prayers is the night prayer.” [Muslim]

Abu Umama al-Bahili (Allah be pleased with him) reports that the Messenger of Allah (blessings and peace be upon him, his family, and companions) said, “Hold fast to night prayer, for it was the way of the righteous before you, a way of drawing closer to your Lord, an expiation for wrong deeds, and a shield from sin.” [Tirmidhi, and others] In some narrations, there is an addition, “And it repels sickness from the body.”

And because night vigil time is the best of times for voluntary worship and prayer, and the closest a servant is to his Lord.

So let us make the habit of reading as many Nawafil prayers as we can for more prayers means more prostrations and one is truly the closest to Allah in prostration.

….bow down in prostration and bring yourself the closer (to Allah).” (96:19)

3. Zikr (remembrance of Allah) and glorification of Allah

“…Verily, in the remembrance of Allah do hearts find rest.” (13:28)

Remembrance of Allah indeed is the greatest virtue.(29:46).

O ye who believe, remember Allah much. And glorify Him morning and evening (33:42-43)

Remembrance of Allah is the foundation of all good deeds. Whoever succeeds in it is blessed with the close friendship of Allah. That is why the Prophet, peace be upon him, used to make remembrance of Allah at all times. When a man complained, “The laws of Islam are too heavy for me, so tell me something that I can easily follow,” the Prophet told him, “Let your tongue be always busy with the remembrance of Allah.” [Ahmad].

Remembrance of Allah the best of deeds

The Prophet, peace be upon him, would often tell his Companions, “Shall I tell you about the best of deeds, the most pure in the sight of your Lord, about the one that is of the highest order and is far better for you than spending gold and silver, even better for you than meeting your enemies in the battlefield where you strike at their necks and they at yours?” The Companions replied, “Yes, O Messenger of Allah!” The Prophet, peace be upon him, said, “Remembrance of Allah.” (Tirmidhi,Ahmad)

Abu Musa Al-Ash`ari (May Allah be pleased with him) reported: The Prophet (PBUH) said, “The similitude of one who remembers his Rubb and one who does not remember Him, is like that of the living and the dead.” [Al-Bukhari and Muslim].

Zikr can be done anywhere and anytime

A person may ask, ‘How can we do Zikr all the time whilst we have so many things to do in life such as we go to work, feed the family, pay bills, etc.? Well, the answer to this is that, firstly, it is the Sunnah of Allah’s Messenger to work and feed the family which is rewarded by Allah and, secondly, that when a person is working or at school or wherever a person may be this does not mean that he should stop remembering Allah while he is working, while he is serving his customers or while he is programming his computer.

In fact the heart of the believer should be attached to Allah’s remembrance throughout his day to day activities such that he protects himself from falling in love with the materials and temptations of this world and that his love for Allah and his Messenger becomes stronger and stronger as time goes by. When a person begins to remember Allah all the time it is then that he becomes conscious of his actions.

Remember: in a place where people are oblivious to dhikir, remembrance of Allah is like being steadfast in jihad, when others are running away. (Targhib, p. 193, vol. 3 ref. Bazar and Tibrani)

“… And the men and the women who remember Allah much with their hearts and tongues. Allah has prepared for them forgiveness and a great reward (i.e., Jannah).” (33:35)

4. Calling upon Allah in Dua (supplication)

Allah the most compassionate says in the Holy Quran, “Call on Me. I will answer your prayer, but those who are too arrogant to serve me will surely find themselves humiliated in Hell” (40:60).

Allah the Exalted, has said: “And your Lord says: Pray unto me: and I will hear your prayer” (Quran 40:60),

“Call upon your Lord Humbly and in secret” (Quran 7:55),

“When My servants question thee concerning Me, I am indeed close (to them): I listen to the prayer of every suppliant when he calleth on Me” (Quran 2:186),

“Is not He (best) who listens to the (soul) distressed when it calls on Him, and who relieves its suffering.” (Quran 27:62)

Dua’s are never wasted

Aisha radhiallaahu anha said, “No believer makes Dua and it is wasted. Either it is granted here in this world or deposited for him in the Hereafter as long as he does not get frustrated.”

Allah’s anger at those who don’t make dua

In fact, it is even wrong to never make Dua, “Whosoever does not supplicate to Allah, He will be angry with Him.” [Saheeh Jaami`as-Sagheer #2414]

Dua is a weapon for the believers

Rasullullah is reported to have said, “Dua is the weapon of a Muslim”.

Dua for ones brother in his absence

“The supplication that gets the quickest answer is the one made by one Muslim for another in his absence.” [Abu Daw’ud and Tirmidhi]

So let us build a close relationship with Allah by making much dua to him. He loves it when his slave calls upon him and it angers him if his slave does not call upn him.

Let us have full hope that our dua’s will be accepted and if you think they won’t they know Allah is keeping the rewards for you in the hereafter and those rewards are so great that one would wish that none of there duas were excepted in this world just so that one can gain all the rewards for their duas in the next world.

5. Building a close relationship with the Qur’an

Recite the Holy Qur’aan as much as we can for It will come as an intercessor for its reciter’ on the Day of Judgement [Muslim]
Learn the Qur’an and recite it, because the example of one who learns the Qur’an, reads it and recites it in Tahajjud is like an open bag full of musk whose fragrance permeates the entire place. And the person who has learnt the Qur’an but sleeps while the Qur’an is in the heart is like a bag full of musk but with its mouth closed.

Virtues of reciting the Qur’an

“Whoever reads a letter from the Book of Allah will receive a hasanah (good deed) from it (i.e. his recitation), and the hasanah is multiplied by ten. I do not say that Alif-Laam-Meem is (considered as) a letter, rather Alif is a letter, Laam is a letter, and Meem is a letter.” [At-Tirmidhi, Ad-Darimi]

“There is no envy (acceptable) except in two (cases): a person whom Allah has given the Qur’an and recites it throughout the night and throughout the day. And a person whom Allah has given wealth, that he gives out throughout the night and throghout the day.” [Al-Bukhari and Muslim]

It was narrated that Abdullah ibn Mas’ud said: Whoever reads Tabarakallahi Biyadihil Mulk [i.e. Surah al-Mulk] every night, Allah will protect him from the torment of the grave. At the time of the Messenger of Allah (Peace be upon him) we used to call it al-mani’ah (that which protects). In the Book of Allah it is a surah which, whoever recites it every night has done very well. (an-Nasa’i)

Abdullah Ibn ‘Abbas and Anas Ibn Malik (Ra) reported that the Prophet (Peace be upon him) said, ‘Whoever recited Surah Zilzilah (99) would get the reward of reciting half the Qur’an. Whoever recited Surah al Kaafirun (109) would get a reward as if reading a quarter of the Qur’an. Whoever recited Surah al Ikhlas (112) would get a reward as if reading one third of the Qur’an’. (At-Tirmidhi 2818/A)

Reading, understanding and implementing the Qur’an in our daily lives

The virtues of reciting the Qur’an are too numerous to list. In order to get closer to Allah we need to recite the Qur’an, understand it and implement it in our daily lives.

We should make a target of reading at least a chapter a day. If one can’t manage that then at least half a chapter. If one still can’t manage that then recite at least quarter of a chapter or even a page a day. However much we can manage we should try to recite each day with its meanings and implement what we learn into our daily lives.

Reading a little each day is better than reciting a lot once in a while. We should build a close relationship with the Qur’an which is in fact building a close relationship with Allah!

“Verily Allah raises nations by this book (the Qur’an) and puts down (i.e. destroys) others by it.” [Muslim]

6. Keeping good company

One of the most important things we must do, which sadly many people neglect, is that we should avoid bad company. People we should avoid taking as friends those who speak too freely, who miss Salah, who do not dress modestly, who backbite, slander etc.

The company of such people is poison; just even sitting and talking with them will lead one to commit sins. Just as a person who sits for a long time with a perfume seller begins to smell nice, and a person who sits by a gutter cleaner begins to smell awful, similarly a person who spends time in the company of the wicked eventually gets affected badly by them.

Rather, we should seek out pious friends who fear Allah taala and who have the qualities of humility, charity, compassion, modesty and knowledge. If we sit with them we will always benefit and they will be a means for us to get closer to Allah taala!

The Prophet (saws) said, “The case of the good companion and the bad companion is like that of the seller of musk and the blower of the bellows (iron-smith). As for the seller of musk, he will either give you some of the musk, or you will purchase some from him, or at least you will come away having experienced its good smell. Whereas the blower of the bellows will either burn your clothing, or at least you will come away having experienced its repugnant smell.” [Al-Bukhaaree and Muslim]

Remember: “All friends will be enemies of one another on that Day (Day of Judgment) except those of the virtuous.” (al-Qur’an 43:67)

7. Having fear and hope in Allah

Indeed, no one despairs of relief from Allah except the disbelieving people. (Surah Yusuf 12:87)

One must be hopeful of Allahs mercy and forgiveness and fearful of His punishment. It is this fear that should lead one to seek Allahs forgiveness with hope. Allah says:

Know that Allah is severe in punishment and that Allah is Forgiving and Merciful. (Surat al-Maaidah 5:98)

In the above verse, Allah gives us reason to fear because His punishment is justly severe, as well as good reason to have hope, since He is the Most Forgiving and Merciful. There should be a balance between fear and hope and not too much or too less of one or the other.

We should always remain between fear and hope. For, the right and the approved kind of fear is that which acts as a barrier between the slave and the things forbidden by Allah. But, if fear is excessive, then the possibility is that the man will fall into despair and pessimism.

On the other hand the approved state of optimism is of a man who does good in the light of the Shari’ah and is hopeful of being rewarded for it. Or, conversely, if a man committed a sin, he repents sincerely, and is hopeful of being forgiven. Allah (swt) said:

“Verily, those who believed, and those who migrated and fought in the way of Allah, it is they who are hopeful of Allah’s mercy. And Allah is very Forgiving, very Merciful.” (Al-Baqarah, 218)

In contrast, if a man indulges in sins and excesses, but is hopeful that he would be forgiven without doing anything good, then, this is self-deception, mere illusion and false hope. Abu ‘All Rowzbari has said, “Fear and hope are like the two wings of a bird. If they are well balanced, the flight will be well balanced. But, If one is stunted, the Right would also be stunted. And, to be sure, if the two are lost, the bird will soon be in the throes of death.” Allah has praised the people of hope and fear in the following verse:

‘Is one who worships devotedly during the night, prostrating himself or standing, fearing the Hereafter, and hoping for the mercy of his Lord (is equal to him who doesn’t do these things)?’ (Al Zumar, 9)

Hope then also demands fear. If that was not the case, one would be in a state of false security. Conversely, fear demands hope. Without that it would be despair.

Fear and hope, both should be equally proportioned in our hearts, in our worship, and in our dua to Allah. Allah says:

Call out to Him with fear and hope. (Surat al-Araaf 7:56)
They forsake their beds to call their Lord in fear and hope. (Surat as-Sajdah 32:16)

8. Voluntary fasting for the pleasure of Allah

Fasting in general and voluntary fasting in particular is a great worship. Fasting is not restricted to Ramadhan, but it is an act of worship that can be [and should be in some cases] performed at any time and at any place except when not recommended. Indeed, it is a worship that draws the believer closer to Allah and closer to perfection.

Fasting Mondays and Thursdays:

`Aa’ishah said: The Messenger of Allah, salla Allahu alaihi wa salam, used to fast Mondays and Thursdays”. [An-Nasaa’i; Sahih]

Abu Hurairah reported that the most the Prophet, salla Allahu alaihi wa salam, would fast would be Monday and Thursday. He was asked about that and he said: “The deeds of people are presented to Allah on every Monday and Thursday. Allah forgives every Muslim except for those who are deserting each other. He says: “leave them for later.” [Ahmad; Hasan]

Intention for voluntary fasting

As opposed to Ramadan, the intention does not have to be made before dawn. The person can intend fasting [and start fasting] after dawn any time [even after noon] given that he did not eat anything. `Aa’ishah said : The Prophet, salla Allahu alaihi wa sallam, came to us one day and said, “Do you have any [food]?” We said “No”. He said: Therefore, I am Fasting”. [Muslim and Abu Dawood]

Fasting three days of every month(White days):

Abu Tharr Al-Ghefari said: “The Messenger of Allah, salla Allahu alaihi wa sallam, said “O Abu Tharr! if you fast three days of every month, then fast the 13th, the 14th and the 15th [these are call the al-ayaam al-beedh, the white days]”. [Ahmad, an-Nasaa’i and at-Tirmithi; Sahih]

“Fasting and the Qur’an will intercede for the slave on the Day of Resurrection. Fasting will say: ‘O My Rabb! I prevented him from food and desires, so accept my intercession for him.’ And the Qur’an will say: ‘I prevented him from sleep during the night, so accept my intercession for him.’ He (sallallahu `alayhi wa sallam) said: ‘And they will (be allowed to) intercede.’” [Ahmad, at-Tabarani, Al-Hakim, Sahih]

So let us get closer to Allah by fasting Mondays and Thursdays or at least 3 days every month on the 14th,15th and 16th. If we leave something for the pleasure of Allah then we will get MUCH greater in return!

9. Sincerely repenting to Allah

Allah says: O son of Adam, if your sins were to reach the clouds of the sky and you would then seek My forgiveness, I would forgive you.

When a person sins and then sincerely turns to Allah for forgiveness, one will find Allah ready to accept his repentance and to forgive him, as this verse indicates:

And whoever does a wrong or wrongs himself, but then seeks forgiveness from Allah, he will find Allah forgiving and merciful. (Surat an-Nisaa 4:110)

Everyone commits sin and does wrong, but Allah is always willing to forgive and He always gives them a chance to repent and seek His forgiveness. A believer should never forget the fact that Allah is so forgiving. If Allah had willed, He could have held everyone accountable for his or her sins, but He has decreed that He shall allow His servants to seek His forgiveness and that He shall in fact forgive who and what He wills. In fact, Allah commands that His servants seek His forgiveness:

And seek Allahs forgiveness. Certainly, Allah is Forgiving, Merciful.
(Surat al-Muzzammil 73:20)

Repentance is an act, which purifies the soul and brings the servant closer to Allah. It puts the heart at rest from guilt. It protects one from falling prey to his desires and lusts and increases his faith.

We must ask ourselves this question: Would we be willing to forgive anyone who hurts us and disobeys us constantly as easily as Allah is Able to forgive? Most probably, the answer would be no. But our Creator is the Most Kind and He is the Most Perfect.

Lo! Allah is a Lord of Kindness to mankind, but most of mankind give not thanks. (Surat al-Baqarah 2:143)

In this Hadithi Qudsi, mankind is encouraged to seek Allahs forgiveness and repent, but there are five conditions of repentance, which must be met for ones repentance to be accepted. The first and most important is that the act of repentance be sincerely for Allah alone. Secondly, the person must feel remorse and guilt over his actions so much so that he wished he had never done it in the first place. The third condition is that the person must immediately cease performing the wrong and sinful act. Fourthly, the repentant person must have a firm intention to never commit the sin again. And lastly, the person must repent before it is too late, meaning before death approaches.

However, there is a condition. One must not associate any partners with Allah, which is shirk. And Allah does not forgive shirk and if one dies without believing in Allah alone as ones Creator, then he will be doomed to the Hellfire for all of eternity. So, Allah emphasizes the importance of calling on Him alone. He has no and needs no partners, associates, wives, children, etc. There is no god, but Allah. None forgives sins except Him, so one who is seeking forgiveness should seek it only from Allah.

Allahs forgiveness and mercy is far greater and vaster than the sins of the creation. One must always have trust and hope in Allah in both good times and bad times and especially when seeking Allahs forgiveness. And the believer who calls out to his Lord for forgiveness demonstrates his true weakness and that he is totally dependent on the Creator.

When one confesses his sins to Allah and sincerely repents with hope in Allahs mercy, the heart should come to peace and the soul should feel rest. When a person has hope, he has no reason to despair because it only leads to destruction. Allah gives hope to all, especially those who despair that there is no reason to despair because Allah is the Most Merciful of all those who show mercy. Allah praises those who repent and turn to Him:

And those who, when they commit a lewd act or wrong themselves with evil, remember Allah and ask forgiveness for their sins and who forgives sins except Allah? And they do not persist in what (wrong) they were doing while they knew it. For such, the reward is forgiveness from their Lord and Gardens with rivers flowing through, wherein they shall abide forever. How excellent is the reward of the doers (of good)! (Surah Ali Imran 3:135-136)

10. Having good manners, character and being humble

Many of us think that “a perfect Muslim” is simply one who is correct in the observance of the salah (ritual Prayer), the fasting, the zakah (payment of a certain portion of one’s wealth to the poor), and the Hajj (pilgrimage to Makkah). This indeed is not the case.

If the ritual observances do not help the person to be humble, virtuous and truly God-fearing, then he or she is not a real Muslim. A Muslim should be good and just in dealing with others, no matter their religion, and take special care to keep away from all the shameful and sinful things Allah (God) has forbidden.

One can never get close to Allah by being arrogant, full of pride and having a bad character and manners. Those who have humility and are humble and have good character and manners are the closest to Allah and Allah raises their ranks in the hereafter.

The superiority of good character:

Hadrat Abu Darda, may Allah be pleased with him, relates that the Holy Prophet Muhammad, may the peace and blessings of Allah be upon him, said, “Nothing is heavier in the scales of a believer on the Day of Judgement than his good behaviour. Allah detests a person who is obscene and shameless”. (Tirmidhi)

Having humility and being humble:

The Prophet (PBUH) said: “He who was humble for the sake of God by one degree, God (SWT) would then elevate them to a degree till they reach the uppermost of high Orders, and he who was arrogant to God (SWT), God (SWT) would then lower him for a degree till he reaches the lowest of low Orders”, (Narrated by: Muslim (Hadeeth: 6535).
Al-Nawawi said:

The Prophet (peace and blessings of Allaah be upon him) said: “And no one humbles himself before Allaah but Allaah will raise him (in status).”

Humbleness is to know the value of oneself, to avoid pride, or disregarding the truth and underestimating people. As the Prophet sallallahu `alaihi wa sallam said, according to Muslim and others, “Al-Kibr is rejecting the truth and looking down upon people” [Muslim, Tirmidhi and Abu Dawud].

Humbleness is for one who is important and significant and he fears to gain notoriety or to become too great among people. Humbleness is that one should humble himself with his companions.

Humbleness is to humble oneself to one who is below you. If you find someone who is younger than you, or of less importance than you, you should not despise him, because he might have a better heart than you, or be less sinful, or closer to Allah than you. Even if you see a sinful person and you are righteous, do not act in arrogance towards him, and thank Allah that He saved you from the tribulation that He put him through. Remember that there might be some riyaa’ or vanity in your righteous deeds that may cause them to be of no avail, and that this sinful person may be regretful and fearful concerning his bad deeds, and this may be the cause of forgiveness of his sins.

Humbleness is that your deed should not become too great in your eyes. If you do a good deed, or attempt to get closer to Allah ta`ala through an act of obedience, your deed may still not be accepted, “Allah only accepts from those who have taqwa (fear of Allah).” (Surat al-Maida: 27)

Humbleness is that, when you are advised, if Shaytaan calls you to reject the advice, you must negate him. Because the purpose of advice is that your brother points out the defects that you have.

The arrogant never gives credit to anybody or mentions good about someone, and if he needed to do so, he would also mention five defects of that person. But if he hears somebody reminding him about his own defects, he will not be flexible nor comply due to his inferiority complex. This is why it is among man’s moral integrity to accept criticism or comment without any sensitivity or discomfort or feelings of shame and weakness.

We can summarize the teachings of Islam about the Muslim character in the following list:

Be truthful in everything, don’t lie.
Be sincere and straightforward, don’t be hypocritical.
Be honest, don’t be corrupt.
Be humble, don’t be boastful.
Be moderate, don’t be excessive.
Be reserved, don’t be garrulous.
Be soft-spoken, don’t be loud.
Be refined and gentle in speech, don’t curse and use foul language.
Be loving and solicitous to others, don’t be unmindful of them.
Be considerate and compassionate, don’t be harsh.
Be polite and respectful to people, don’t be insulting or disrespectful.
Be generous and charitable, don’t be selfish and miserly.
Be good natured and forgiving, don’t be bitter and resentful.
Share and be content with what Allah has given you, don’t be greedy.
Be cheerful and pleasant, don’t be irritable and morose.
Be chaste and pure, don’t be lustful.
Be alert and aware of the world around you, don’t be absent-minded.
Be dignified and decent, don’t be graceless.
Be optimistic and hopeful, don’t be cynical or pessimistic.
Be confident and have deep faith, don’t be doubtful and wavering.
Be spiritually oriented and not materialistic.
Be confident of the mercy of Allah, don’t be despairing and lose heart.
Be diligent and vigilant of your duties, don’t be negligent.
Be thankful to Allah and constantly pray to Him, don’t be forgetful of His innumerable blessings.

Finally as the righteous say, “The love of Allah is the axis around which all good revolves.” If you fall in love with Allah, and then strive to be true in your love–in accordance with the way of the Beloved of Allah (Allah bless him and give him peace), then you’ll find nothing but increasing light and contentment in your life.

And Allah alone gives success.